Son g\u00fcnlerde tehlikeli bir Internet sahtekarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n gittik\u00e7e yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemekteyiz. S\u00f6z konusu sahtekarl\u0131k, Internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131na ki\u015fiye \u00f6zel; ya da bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcmde e-posta mesaj\u0131 ve ekindeki gizlenmi\u015f bir yaz\u0131l\u0131mla yap\u0131lmaktad\u0131r. Mesajlarda genellikle normalden y\u00fcksek telefon faturas\u0131, normal olmayan de\u011ferde bir bankac\u0131l\u0131k i\u015fleminden s\u00f6z edilmekte ve mesaj, bir telekom \u015firketinin ya da bir bankan\u0131n g\u00f6nderebilece\u011fi mesajlar\u0131n t\u0131pat\u0131p ayn\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde olmaktad\u0131r.<\/p>\n
S\u00f6z konusu e-posta mesajlar\u0131 al\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6zel bilgilerini (telefon numaras\u0131, posta adresi, banka hesap numaras\u0131, herhangi bir servis ile ilgili kullan\u0131c\u0131 kodu, vs.) i\u00e7ermekte ve bu mesaj\u0131n al\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n e-postay\u0131 ve ekindeki dosyay\u0131 a\u00e7mas\u0131n\u0131 te\u015fvik eder nitelikte olmaktad\u0131r.<\/p>\n
Kullan\u0131c\u0131; ya da kulland\u0131\u011f\u0131 e-posta okuma program\u0131, bu mesajlar\u0131n ekindeki dosyay\u0131 a\u00e7arsa, dosya eki olarak yer alan program\u00a0\u00e7al\u0131\u015fmakta ve kullan\u0131c\u0131n\u0131n bilgisayar\u0131ndaki dok\u00fcman, hesap tablosu, sunum, teknik \u00e7izim gibi dosyalar\u0131 \u015fifrelemektedir. Ard\u0131ndan da \u015fifre anahtar\u0131n\u0131 vermek i\u00e7in fidye istemektedir.<\/p>\n
Ne yaz\u0131k ki, bu i\u015fleri yapan kriminaller g\u00fcncel \u015fifreleme algoritmalar\u0131 kullanmakta ve genellikle \u015fifrelenmi\u015f dosyalar\u0131n geri kazan\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmamaktad\u0131r. \u0130stenen fidyenin \u00f6denmesinin ise bu tip su\u00e7lar\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na neden olaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmak isteriz.<\/p>\n
Bu tip sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 al\u0131nabilecek \u00f6nlemlerin ba\u015f\u0131nda e-posta ekindeki dosyalar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda son derece dikkatli olunmas\u0131 gelmektedir. e-posta mesaj\u0131 ekindeki dosyalar\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir bir program olmad\u0131\u011f\u0131na emin olmak gerekmektedir.<\/p>\n
MS Windows i\u015fletim sistemlerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir dosya uzant\u0131lar\u0131 \u015funlar olabilir: (liste tam bir liste olmayabilir)
\nEXE, COM, JS, JSE, JAR, MSI, PIF, WS, WSF, SCR, SCF, REG, HTA, CPL, MSC, BAT, CMD, VB, VBS.<\/p>\n
Bir ekli dosyay\u0131 a\u00e7madan \u00f6nce dosyan\u0131n yukar\u0131daki uzant\u0131lardan birine sahip olmad\u0131\u011f\u0131na emin olmal\u0131s\u0131n\u0131z. Bu arada, MS Windows\u00a0i\u015fletim sistemlerinin genellikle dosya uzant\u0131lar\u0131n\u0131 kullan\u0131c\u0131lardan gizledi\u011fi, \u00f6rne\u011fin ger\u00e7ek ad\u0131 “fatura.doc.exe” olan bir dosyan\u0131n ad\u0131n\u0131 “fatura.doc” olarak g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyebildi\u011fini hat\u0131rlatmak isteriz.<\/p>\n
Al\u0131nabilecek \u00f6nlemlerden bir ka\u00e7 tanesini s\u0131ralamak gerekirse:
\n1. Beklemedi\u011finiz e-posta ekindeki dosyalar\u0131 a\u00e7may\u0131n\u0131z. Emin olam\u0131yorsan\u0131z, mesaj\u0131 g\u00f6nderen olarak g\u00f6r\u00fcnen \u015fah\u0131sla ileti\u015fime ge\u00e7ip bu mesaj ve ekinin ger\u00e7ek olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyiniz.
\n2. MS Windows kullan\u0131c\u0131lar\u0131na: Explorer yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131z\u0131n “Dosya uzant\u0131lar\u0131n\u0131 gizle” se\u00e7ene\u011fini kapat\u0131n\u0131z. Bunun nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 konusunda i\u015fletim sistemi s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fcz i\u00e7in izlenmesi gereken y\u00f6ntem i\u00e7in Microsoft destek sitesine ba\u015fvurunuz. Google’da arama i\u00e7in anahtar s\u00f6zc\u00fckler olarak “microsoft.com: Windows explorer disable hide extensions” kullanabilirsiniz.
\n3. Hi\u00e7bir zaman e-posta eklerini \u00e7ift t\u0131klayarak a\u00e7may\u0131n\u0131z. Bu dosyalar\u0131 uygun bir dizine kaydedip i\u00e7eri\u011fini \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n\u0131z.
\n4. Web taray\u0131c\u0131 olarak Mozilla Firefox ya da Chrome kullan\u0131n\u0131z ve hangisini kullan\u0131yorsan\u0131z onun varsay\u0131lan taray\u0131c\u0131n\u0131z olmas\u0131na dikkat ediniz.
\n5. e-postalar\u0131n\u0131z\u0131 bir istemci program kullanarak okuyorsan\u0131z Mozilla Thunderbird kullanman\u0131z\u0131 \u00f6neririz.<\/p>\n
Son g\u00fcnlerde bu fidye isteyen programlar y\u00fcz\u00fcnden ya\u015fananlar yedeklemenin ne denli \u00f6nemli oldu\u011funu bir kez daha \u00f6ne \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131m\u0131za kolay yedekleme konusunda birka\u00e7 \u00f6neride bulunmak isteriz:<\/p>\n
1. Yedekleme i\u00e7in USB bellek \u00e7ubuklar\u0131n\u0131 ya da USB harici diskleri (ya da benzerlerini) kolayca kullanabilirsiniz.
\n2. Harici bir birime yedek al\u0131rken hi\u00e7bir zaman bir \u00f6nceki yedekler \u00fczerine kay\u0131t yapmay\u0131n\u0131z.
\n3. Her yeni yedeklemeyi, yedekleme tarihine ili\u015fkin bilgi i\u00e7eren bir dizine (\u00f6rne\u011fin dizin ad\u0131: 2016-01-23) yap\u0131n\u0131z. E\u011fer kapasite sorunu ya\u015farsan\u0131z en eski yedekleri silerek yer a\u00e7\u0131n\u0131z. Bir ba\u015fka teknik olarak da, iki veya daha fazla harici USB disk ya da bellek kullan\u0131p, bunlar\u0131 “Tek g\u00fcnler” ve “\u00c7ift g\u00fcnler” olarak etiketleyip, yedeklemeyi, i\u015flem g\u00fcn\u00fcn\u00fcn tarihine uygun olan bellek\/disk \u00fczerine yapmakt\u0131r.
\n4. \u00dczerine yedek ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z harici \u00fcniteyi B\u0130LG\u0130SAYARINIZA TAKILI BIRAKMAYINIZ. Yedekleme bitti\u011finde harici birimi mutlaka \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131z.
\n5. MS Windows kullan\u0131c\u0131lar\u0131na: Yede\u011fini almak amac\u0131yla kopyalad\u0131\u011f\u0131n\u0131z dosyalar\u0131n\u0131n k\u0131sa yollar\u0131n\u0131n de\u011fil, kendilerinin kopyaland\u0131\u011f\u0131na emin olunuz. Bunun en kolay y\u00f6ntemi kopyalanan dosya\/dizinlerin boyutlar\u0131n\u0131 kontrol etmektir. Kopyalanan dosyalardan birka\u00e7 tanesini bir ba\u015fka bilgisayarda a\u00e7may\u0131 denemek ayr\u0131ca yararl\u0131 olacakt\u0131r.
\n6. Yedekleme i\u00e7in DropBox, GoogleDrive gibi bulut servislerinden yararlanabilirsiniz. Bu servisleri kullan\u0131yorsan\u0131z, servislerin sundu\u011fu, buluttaki saklama alan\u0131n\u0131n bilgisayar\u0131n\u0131zdaki bir disk s\u00fcr\u00fcc\u00fc gibi g\u00f6r\u00fcnmesini sa\u011flayan istemci programlar\u0131 KULLANMAYINIZ. Servis(ler)inizi sadece web aray\u00fczleri \u00fczerinden kullan\u0131n\u0131z. E\u011fer bilgisayar\u0131n\u0131zda bulut servisinin istemcisi y\u00fckl\u00fc ise, bu fidye isteyen \u015fifreleme program\u0131n\u0131n bilgisayar\u0131n\u0131zda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 durumunda, buluttaki dosyalar\u0131n\u0131z da \u015fifrelenebilir. E\u011fer b\u00f6yle bir istemci yaz\u0131l\u0131m kullan\u0131yorsan\u0131z, hemen \u015fimdi bu yaz\u0131l\u0131m\u0131 kald\u0131rman\u0131z\u0131 \u00f6neririz.<\/p>\n
E\u011fer bilgisayar\u0131n\u0131zdaki de\u011ferli dosyalar\u0131n yede\u011fi yoksa, hemen bug\u00fcn; \u015fimdi yedekleyiniz. Yar\u0131n \u00e7ok ge\u00e7 olabilir. Dosyalar\u0131n\u0131z\u0131 ayn\u0131 bilgisayar \u00fczerinde farkl\u0131 bir disk ya da dizine yedeklemek \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fildir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Son g\u00fcnlerde tehlikeli bir Internet sahtekarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n gittik\u00e7e yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemekteyiz. S\u00f6z konusu sahtekarl\u0131k, Internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131na ki\u015fiye \u00f6zel; ya da bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcmde e-posta mesaj\u0131 ve ekindeki gizlenmi\u015f bir yaz\u0131l\u0131mla yap\u0131lmaktad\u0131r. Mesajlarda genellikle normalden y\u00fcksek telefon faturas\u0131, normal olmayan de\u011ferde bir bankac\u0131l\u0131k i\u015fleminden s\u00f6z edilmekte ve mesaj, bir telekom \u015firketinin ya da bir [\u2026] <\/p>\n