{"id":6925,"date":"2016-06-27T16:55:02","date_gmt":"2016-06-27T13:55:02","guid":{"rendered":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/?page_id=6925"},"modified":"2016-06-28T16:27:59","modified_gmt":"2016-06-28T13:27:59","slug":"nano-boyutta-surtunme-calismasi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/nano-boyutta-surtunme-calismasi\/","title":{"rendered":"Nano Boyutta S\u00fcrt\u00fcnme \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Bilkent Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n Nano Boyutta S\u00fcrt\u00fcnme \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131 Nature Communications\u2019da Yay\u0131mland\u0131.\u00a0<!--more--><\/p>\n<p>S\u00fcrt\u00fcnme, do\u011fada yo\u011fun olarak kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bir olgudur. S\u00fcrt\u00fcnme olmadan y\u00fcr\u00fcmemiz, yaz\u0131 yazmam\u0131z veya yayl\u0131 \u00e7alg\u0131lar\u0131 \u00e7almam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn olamaz. \u00d6te yandan s\u00fcrt\u00fcnme, sebep oldu\u011fu kullan\u0131labilir enerji kayb\u0131 sebebiyle mekanik sistemler i\u00e7in \u00f6nemli bir sorun olarak g\u00f6r\u00fclmekte ve y\u00fcksek seviyede ekonomik kayba yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bir\u00e7ok bilimsel ve teknolojik alan i\u00e7in \u00f6nem te\u015fkil etmesine ra\u011fmen, Leonardo Da Vinci\u2019nin alt\u0131 y\u00fczy\u0131l \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi deneylerden beri s\u00fcrt\u00fcnme olgusuna y\u00f6n veren temel fiziksel kanunlar hakk\u0131nda \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 derecede az miktarda bilgi edinilebilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u015eimdi ise, Bilkent \u00dcniversitesi Makine M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc ve Ulusal Nanoteknoloji Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (UNAM) \u00f6\u011fretim \u00fcyesi <a href=\"http:\/\/me.bilkent.edu.tr\/?page_id=876&amp;nvaf_id=45&amp;lang=en\">Yrd. Do\u00e7. Dr. Mehmet Z. Baykara<\/a> taraf\u0131ndan y\u00f6netilen ve Bilkent ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131ndan olu\u015fan bir ekip, s\u00fcrt\u00fcnme kanunlar\u0131n\u0131n nanometre boyutunda anla\u015f\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik \u00f6nemli bir katk\u0131da bulundular. Ekibin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nde gelen multi-disipliner bilim dergilerinden Nature Communications\u2019da yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-6927\" src=\"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Baykara_Photo_2016_2-1024x1021.jpg\" alt=\"Baykara_Photo_2016_2\" width=\"400\" height=\"399\" srcset=\"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Baykara_Photo_2016_2-1024x1021.jpg 1024w, https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Baykara_Photo_2016_2-150x150.jpg 150w, https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Baykara_Photo_2016_2-300x300.jpg 300w, https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Baykara_Photo_2016_2-768x766.jpg 768w, https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Baykara_Photo_2016_2-55x55.jpg 55w, https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Baykara_Photo_2016_2-800x798.jpg 800w, https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Baykara_Photo_2016_2-580x578.jpg 580w, https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/Baykara_Photo_2016_2.jpg 1033w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/>Bilkent ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, atomik seviyede d\u00fczl\u00fc\u011fe sahip nanometre \u00f6l\u00e7ekli alt\u0131n ve karbon y\u00fczeylerden olu\u015fan aray\u00fczler olu\u015fturmay\u0131 ve bu aray\u00fczlerde s\u00fcrt\u00fcnme kuvvetinin ortam ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda neredeyse s\u0131f\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermeyi ba\u015fard\u0131lar. Bilim camias\u0131nda \u201cyap\u0131sal kayganl\u0131k\u201d olarak bilinen bu olgunun, teorik olarak, molek\u00fcler seviyede temizlik g\u00f6steren vakum ortamlar\u0131nda g\u00f6zlemlenmesi beklenmekte ve bu alanda \u00e7al\u0131\u015fan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan ortam ko\u015fullar\u0131nda yap\u0131sal kayganl\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmemekteydi. Makalenin yazarlar\u0131ndan UNAM \u00f6\u011fretim \u00fcyesi <a href=\"http:\/\/unam.bilkent.edu.tr\/~durgun\/?page_id=20\">Yrd. Do\u00e7. Dr. Engin Durgun<\/a>\u2019un ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi hesaplamalar sonucu, deneylerde incelenen aray\u00fczlerin ortam ko\u015fullar\u0131nda dahi molek\u00fcler seviyede temiz kalabildi\u011fi ve bu \u015fekilde yap\u0131sal kayganl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6zlemlenebildi\u011fi g\u00f6sterilmi\u015f oldu.<\/p>\n<p>Pennsylvania \u00dcniversitesi Makine M\u00fchendisli\u011fi ve Uygulamal\u0131 Mekanik B\u00f6l\u00fcm\u00fc ba\u015fkan\u0131 Prof. Robert W. Carpick, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n etkisi hakk\u0131nda \u015fu \u015fekilde konu\u015ftu: \u201cBu \u00e7al\u0131\u015fma, ortam ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda yap\u0131sal kayganl\u0131\u011fa dayanan d\u00fc\u015f\u00fck s\u00fcrt\u00fcnmeli hareketin ilk defa g\u00f6zlemlenmesi gibi \u00f6nemli bir ke\u015ffe i\u015faret ediyor. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n, yak\u0131n gelecekte bu alanda daha fazla ara\u015ft\u0131rmay\u0131 te\u015fvik edece\u011fini ve uygulama potansiyelinin incelenece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d<\/p>\n<p>Bilkent \u00dcniversitesi Fizik B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi ve UNAM\u2019\u0131n kurucusu Prof. Dr. Salim \u00c7\u0131rac\u0131 ise ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6nemini \u015fu s\u00f6zlerle dile getirdi: \u201cBir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n r\u00fcyas\u0131 haline gelen ortam ko\u015fullar\u0131nda s\u00fcrt\u00fcnmesiz hareketin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz asr\u0131m\u0131z\u0131n en \u00f6nemli bilimsel geli\u015fmelerinden biri olma potansiyeline sahip. Dr. Baykara ve Dr. Durgun\u2019un bu alanda \u00f6nemli bir ad\u0131m att\u0131klar\u0131na inan\u0131yorum.\u201d<\/p>\n<p>Ek olarak, Dr. Baykara ara\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ilgili \u015fu \u015fekilde konu\u015ftu: \u201c\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n tamamen T\u00fcrkiye adresli olarak Nature Communications\u2019da yay\u0131mlanan sadece ikinci makale olmas\u0131ndan dolay\u0131 gururluyuz. Ek olarak, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kad\u0131nlar\u0131n bilim ve sanat arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla toplumda kendilerine yer edinmelerinin b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirildi\u011finde, makalemizin ilk iki yazar\u0131n\u0131n bilim kad\u0131n\u0131 olmas\u0131 bize ayr\u0131 bir mutluluk veriyor.\u201d<\/p>\n<p>\u0130lgili makaleye Nature Communications web sitesinden eri\u015filebilir: <a href=\"http:\/\/www.nature.com\/ncomms\/2016\/160628\/ncomms12055\/full\/ncomms12055.html\">http:\/\/www.nature.com\/ncomms\/2016\/160628\/ncomms12055\/full\/ncomms12055.html<\/a><\/p>\n<p>Mehmet Z. Baykara ve Engin Durgun haricinde, makalenin di\u011fer yazarlar\u0131 Ebru Cihan (Bilkent \u00dcniversitesi y\u00fcksek lisans \u00f6\u011frencisi) ve Semran \u0130pek\u2019tir (Bilkent \u00dcniversitesinde ziyaret\u00e7i ara\u015ft\u0131rmac\u0131). Ekibin ara\u015ft\u0131rma faaliyetleri ile ilgili daha fazla bilgi, Bilkent \u00dcniversitesi Taramal\u0131 U\u00e7 Mikroskopisi (TUM) Ara\u015ft\u0131rma Grubu web sitesinden edinilebilir: <a href=\"http:\/\/spm.bilkent.edu.tr\">http:\/\/spm.bilkent.edu.tr<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilkent Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n Nano Boyutta S\u00fcrt\u00fcnme \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131 Nature Communications\u2019da Yay\u0131mland\u0131.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6926,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-6925","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6925","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6925"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6925\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6937,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6925\/revisions\/6937"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}