{"id":33413,"date":"2025-01-30T09:15:00","date_gmt":"2025-01-30T06:15:00","guid":{"rendered":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/?page_id=33413"},"modified":"2025-01-30T09:36:23","modified_gmt":"2025-01-30T06:36:23","slug":"hukukcu-derya-durlu-gurzumar-law15","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/hukukcu-derya-durlu-gurzumar-law15\/","title":{"rendered":"Hukuk\u00e7u Derya Durlu G\u00fcrzumar (LAW’15)"},"content":{"rendered":"

(Dergi Bilkent\u00a042. say\u0131 \u2013 Aral\u0131k 2024)<\/p>\n

Derya Durlu G\u00fcrzumar Linkedin Profili<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>Hukuk Fak\u00fcltesi mezunlar\u0131ndan Derya Durlu G\u00fcrzumar (2010 lisans, 2015 y\u00fcksek lisans) ile hukuk ve yapay zek\u00e2n\u0131n kesi\u015fiminde s\u00f6yle\u015ftik.<\/h3>\n

 <\/p>\n

Hukuk okumaya nas\u0131l karar verdiniz? <\/strong><\/p>\n

Bilkent \u00dcniversitesi\u2019ni se\u00e7me nedenlerinizi anlatabilir misiniz? Ortaokul ve lise e\u011fitimimi \u0130DV \u00d6zel Bilkent Laboratuvar ve Uluslararas\u0131 Okulu\u2019nda tamamlad\u0131m. 2005\u2019te liseden mezun olurken hem Uluslararas\u0131 Bakalorya (IB) hem de T\u00fcrkiye\u2019deki \u00fcniversite s\u0131nav sonu\u00e7lar\u0131mla lisans e\u011fitimimi yurt d\u0131\u015f\u0131nda da yurt i\u00e7inde de okuma imk\u00e2n\u0131m vard\u0131.<\/p>\n

\u0130lk iste\u011fim asl\u0131nda konservatuvard\u0131. M\u00fczik, \u00e7ocuklu\u011fumdan beri hayat\u0131m\u0131n b\u00fcy\u00fck bir par\u00e7as\u0131 oldu; yurt d\u0131\u015f\u0131nda okuyarak profesyonel anlamda piyano \u00e7alabilmek hep hayalimdi. Ben yine de tercihimi Bilkent \u00dcniversitesi\u2019nde Hukuk Fak\u00fcltesi\u2019nden yana kulland\u0131m. Bu se\u00e7imimde, ba\u015fta \u00fcniversite kamp\u00fcs\u00fcn\u00fcn sundu\u011fu olanaklar olmak \u00fczere, Bilkent \u00dcniversitesi\u2019nin d\u00fcnyaca bilinen hocalar\u0131, zengin k\u00fct\u00fcphanesi, k\u00fclt\u00fcr ve sanata verdi\u011fi de\u011ferin yan\u0131 s\u0131ra \u00f6zellikle Hukuk Fak\u00fcltesi\u2019nde k\u0131ymetli bir \u00f6\u011fretim kadrosundan \u00e7ok farkl\u0131 alanlarda hem T\u00fcrk\u00e7e hem de \u0130ngilizce hukuk dersleri alabilecek olmam belirleyici unsurlar oldu.<\/p>\n

 <\/p>\n

Bilkent\u2019te ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z e\u011fitimin size katk\u0131lar\u0131ndan s\u00f6z edebilir misiniz? <\/strong><\/p>\n

Bilkent \u00dcniversitesi\u2019nde ald\u0131\u011f\u0131m hukuk (lisans) ve ekonomi hukuku (y\u00fcksek lisans) e\u011fitimlerimin ortak noktas\u0131, \u015f\u00fcphesiz ki fak\u00fcltenin g\u00fc\u00e7l\u00fc akademik kadrosu ve zengin m\u00fcfredat\u0131yd\u0131. T\u00fcrk hukukunun \u00f6zellikle K\u0131ta Avrupas\u0131 ve Anglo-Sakson hukuk sistemleri i\u00e7erisindeki yerini anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olan derslerimiz, bize temel hukuk formasyonu sa\u011flad\u0131. B\u00f6ylece hukukun farkl\u0131 dallar\u0131nda uluslararas\u0131 bir vizyonla yeti\u015ftik. Bu sayede, mezun olduktan sonra hangi alanda \u00e7al\u0131\u015fmak istedi\u011fimizi daha bilin\u00e7li bir \u015fekilde tercih edebilecek fark\u0131ndal\u0131\u011fa sahip olduk.<\/p>\n

Bilkent Hukuk\u2019un bana bir di\u011fer katk\u0131s\u0131 ise 2008, 2009 ve 2010 y\u0131llar\u0131nda fak\u00fcltemizi temsil etti\u011fim Willem C. Vis Uluslararas\u0131 Ticari Tahkim Yar\u0131\u015fmas\u0131 – Vis Moot\u2019ta \u00f6\u011frendiklerim oldu. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck uluslararas\u0131 ticari tahkim yar\u0131\u015fmas\u0131nda, Hukuk Fak\u00fcltesi\u2019nde verilen e\u011fitimin tahkim gibi \u00f6zellikli bir hukuk alan\u0131nda nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek ve bunu farkl\u0131 \u00fclkelerden binlerce \u00f6\u011frenciyle birlikte ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f olmak, Bilkent\u2019teki e\u011fitim hayat\u0131m\u0131n en de\u011ferli tecr\u00fcbesi say\u0131labilir.<\/p>\n

Bu deneyimimden hareketle 2019, 2020 ve 2021 y\u0131llar\u0131nda Bilkent Hukuk Fak\u00fcltesi\u2019ni ulusal ve uluslararas\u0131 tahkim yar\u0131\u015fmalar\u0131nda temsil eden \u00f6\u011frencilerimizi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131m. \u00d6\u011frencilerimizin bu yar\u0131\u015fmalarda Bilkent\u2019teki hocalar\u0131m\u0131zdan ald\u0131klar\u0131 e\u011fitimle T\u00fcrkiye\u2019de ve d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ba\u015far\u0131lara imza atmalar\u0131, Bilkent Hukuk\u2019ta yeni ku\u015faklar\u0131n olduk\u00e7a donan\u0131ml\u0131 bir \u015fekilde yeti\u015ftirildi\u011finin g\u00f6stergesi niteli\u011findeydi.<\/p>\n

 <\/p>\n

Mezuniyet sonras\u0131nda kariyeriniz nas\u0131l ilerledi? <\/strong><\/p>\n

Bilkent\u2019ten lisans diplomam\u0131 ald\u0131ktan sonra avukatl\u0131k staj\u0131m\u0131 \u0130stanbul\u2019da tamamlayarak \u0130stanbul\u2019da avukatl\u0131k yapt\u0131m. Avukat olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, \u0130svi\u00e7re\u2019de Luzern ve Neuch\u00e2tel \u00fcniversitelerinde, avukatlara y\u00f6nelik ve \u0130svi\u00e7re Tahkim Akademisi\u2019nin \u00e7ift diplomal\u0131 ileri seviye tahkim uygulamas\u0131 e\u011fitimini ald\u0131m. Ard\u0131ndan, Bilkent \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi\u2019nde Milletleraras\u0131 \u00d6zel Hukuk ana bilim dal\u0131nda Prof. Dr. Bilgin Tiryakio\u011flu\u2019nun yan\u0131nda akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere Ankara\u2019ya d\u00f6nd\u00fcm; ayn\u0131 y\u0131l Bilkent\u2019te Ekonomi Hukuku y\u00fcksek lisans program\u0131na ba\u015flad\u0131m. Bu s\u00fcre\u00e7te uluslararas\u0131 ticari tahkim alan\u0131n\u0131n yolsuzluk konusuyla olan kesi\u015fimi \u00fczerine, Neuch\u00e2tel \u00dcniversitesi\u2019nden Prof. Dr. Christoph M\u00fcller dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131nda doktora yapmaya karar verdim. H\u00e2lihaz\u0131rda, Neuch\u00e2tel \u00dcniversitesi\u2019ndeki doktora ve tez \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m devam ediyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

Hukuk ve yapay zek\u00e2 kesi\u015fimi ne zaman mesleki ilgi alanlar\u0131n\u0131z aras\u0131na kat\u0131ld\u0131? <\/strong><\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen meslek \u00f6rg\u00fctlerinden Uluslararas\u0131 Barolar Birli\u011fi (International Bar Association – IBA), 2017\u2019de yapay zek\u00e2n\u0131n hukuk hizmetleri \u00fczerindeki etkisine ili\u015fkin bir makale yar\u0131\u015fmas\u0131 d\u00fczenlemi\u015fti. Yapay zek\u00e2 ile hukuk kesi\u015fiminin ilgi alan\u0131ma girmesi, o yar\u0131\u015fma i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131m makalemin birincilik \u00f6d\u00fcl\u00fcne lay\u0131k g\u00f6r\u00fclmesiyle ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n

D\u00fcnyada yapay zek\u00e2 alan\u0131nda o d\u00f6nem h\u0131zla artan geli\u015fmelerin hen\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019de\u00a0bir ivme kazanmam\u0131\u015f olmas\u0131 ve bir avukat olarak yapay zek\u00e2n\u0131n hukuk hizmetlerinin sa\u011flanmas\u0131 \u00fczerinde ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz etkilerinin olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rebilmek, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ma bu kesi\u015fimi de d\u00e2hil etmemi sa\u011flayan sebeplerdendi. B\u00fcnyesinde 170\u2019i a\u015fk\u0131n \u00fclkeden 190\u2019\u0131n \u00fczerinde baroyu ve 80.000\u2019den fazla hukuk\u00e7uyu bar\u0131nd\u0131ran IBA\u2019n\u0131n 2017\u2019deki y\u0131ll\u0131k konferans\u0131nda hem yar\u0131\u015fma bursiyeri hem de konu\u015fmac\u0131 olarak yer ald\u0131\u011f\u0131m oturumlarda, yapay zek\u00e2n\u0131n hukukun pek \u00e7ok alan\u0131nda farkl\u0131 \u00fclkelerde d\u00fczenlenmesiyle ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bulundu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm; yasal d\u00fczenlemeyle reg\u00fcle edilebilen s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131daki alanda da uygulamas\u0131n\u0131n \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 \u015fekilde etkileyici ve faydal\u0131 olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda riskli sonu\u00e7lar da getirebilece\u011fini tart\u0131\u015fabilme f\u0131rsat\u0131 buldum.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

2017\u2019den sonra da gerek \u0130stanbul Barosu\u2019nun \u00e7e\u015fitli etkinliklerinde ve yapay zek\u00e2 \u00e7al\u0131\u015fma grubunda gerek IBA\u2019n\u0131n d\u00fczenledi\u011fi ara toplant\u0131larda ve y\u0131ll\u0131k konferanslarda, konu\u015fmac\u0131 ve moderat\u00f6r olarak yapay zek\u00e2n\u0131n hukukta ve \u00f6zellikle avukatl\u0131k hizmetlerinin sa\u011flanmas\u0131 konusunda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki \u00f6rnekleri inceleyebilme ve T\u00fcrkiye\u2019deki geli\u015fmeleri d\u00fczenli olarak yak\u0131ndan g\u00f6zlemleme f\u0131rsat\u0131m do\u011fdu. Ayn\u0131 zamanda, \u00fclkemizdeki reg\u00fclasyon eksikli\u011fi ve uygulamadaki sorunlar\u0131n di\u011fer \u00fclkelerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 \u015fekilde de\u011ferlendirilerek barolar\u0131n ve hukukun farkl\u0131 alanlar\u0131ndaki meslekta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n uluslararas\u0131 \u00f6rneklerden hareketle neler yapabilece\u011finin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerinde bulunabilmemiz, konunun etrafl\u0131ca de\u011ferlendirilebilmesine imk\u00e2n tan\u0131d\u0131.<\/p>\n

En son Eyl\u00fcl 2024\u2019te Meksika\u2019da d\u00fczenlenen IBA y\u0131ll\u0131k konferans\u0131nda da y\u00fcr\u00fct\u00fclen oturumlar\u0131n yar\u0131s\u0131ndan \u00e7o\u011fu yapay zek\u00e2 hakk\u0131ndayd\u0131. G\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 oturumlardan birinde, \u00fczerinde bir y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir IBA nezdinde y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir proje olan ve d\u00fcnyada ilk kez bu konferansta sundu\u011fumuz \u201cThe Future is Now: Artificial Intelligence, the Legal Profession and Society\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporla d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yapay zek\u00e2n\u0131n hukuk b\u00fcrolar\u0131 \u00fczerindeki etkisini somut verilerle sunma ve tart\u0131\u015fma olana\u011f\u0131 do\u011fdu.<\/p>\n

 <\/p>\n

Hukuk, teknolojideki geli\u015fmelerden ne \u00f6l\u00e7\u00fcde yararlan\u0131yor ve bu ivmenin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirlemede hangi rolleri \u00fcstleniyor? <\/strong><\/p>\n

Teknolojinin neredeyse s\u0131n\u0131r tan\u0131madan geli\u015fti\u011fi kadar, o s\u0131n\u0131rlar\u0131 hukuk sistemlerinin \u00e7izdi\u011fini, \u00e7izmesi gerekece\u011fini vurgulamak gerekir; s\u0131n\u0131rs\u0131z bir geli\u015fimden bahsetmek ger\u00e7ek\u00e7i olmaz. \u00d6zellikle uygulamada, teknolojinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 etkinlik ve h\u0131z gibi faydalardan hukuk alan\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yararlan\u0131lmakta oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Teknolojik geli\u015fmeleri hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, adalete eri\u015fim ve insan haklar\u0131 g\u00f6zetilerek de\u011ferlendirmenin ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n bu kapsamda belirlenmesinin daha kabul edilebilir bir yakla\u015f\u0131m olaca\u011f\u0131n\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyim.<\/p>\n

Bu \u00e7er\u00e7evede, hukukun kalbinde yer alan insan unsurunun, teknolojik geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda daha da \u00f6nemli bir rol\u00fcn\u00fcn olaca\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Yasal d\u00fczenleme yap\u0131lacak alanlar, insandan ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemeli. B\u00fcronuza girdi\u011finize s\u00f6zl\u00fc komutla bilgisayar\u0131n\u0131z\u0131 a\u00e7mak, klavyeye bir kere bile dokunmadan m\u00fcvekkilinize e-posta g\u00f6ndermek ve benzer \u00f6rnekler, bilim kurgu roman\u0131ndan bir kesitmi\u015f gibi durabilir. D\u00fcnyada bu teknoloji mevcut olsa da uluslararas\u0131 toplant\u0131larda meslekta\u015flar\u0131m\u0131zla hemfikir oldu\u011fumuz noktalardan biri \u015fu olmaya devam etmektedir: Hukuk\u00e7u olarak ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z e\u011fitim, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z her duruma ihtiyatla yakla\u015fmam\u0131z\u0131 ve bu durumlar\u0131 her y\u00f6n\u00fcyle de\u011ferlendirmemizi gerekli k\u0131l\u0131yor. Bu y\u00fczden de \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi \u00e7ok zor riskler nedeniyle b\u00f6yle \u00e7al\u0131\u015fmak isteyebilecek \u00e7ok fazla hukuk b\u00fcrosu veya ofis olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz.<\/p>\n

\u00d6zellikle geleneklerine ba\u011fl\u0131 hukuk\u00e7ular\u0131n meslekte y\u0131k\u0131c\u0131 etki yaratabilecek yenilik\u00e7i teknolojilere diren\u00e7 g\u00f6stermesi do\u011fal olarak beklenebilir. D\u00fcnyada farkl\u0131 \u00fclkelerin ve hukuk sistemlerinin geli\u015fen teknolojilere y\u00f6nelik hukuki d\u00fczenlemelerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da bu direncin var oldu\u011funu, ba\u011flay\u0131c\u0131 kurallarla d\u00fczenlenmedik\u00e7e teknolojinin hukuktaki hareket sahas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliyoruz.<\/p>\n

 <\/p>\n

Hukukun bir disiplin olarak yapay zek\u00e2 sistemleri taraf\u0131ndan nas\u0131l desteklenebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? <\/strong><\/p>\n

Destekleyici niteli\u011fiyle yapay zek\u00e2 sistemlerinden hukukta \u00e7e\u015fitli alanlarda faydalan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliriz: hukuki ara\u015ft\u0131rma, elektronik ke\u015fif, belge otomasyonu, kestirimsel hukuki analiz \u00f6zetleme y\u00f6n\u00fcyle hukuki de\u011ferlendirme, dava y\u00f6netimi, m\u00fcvekkiller i\u00e7in hukuki g\u00f6r\u00fc\u015f otomasyonu, bilgi edinme ve pazarlama. T\u00fcm bu uygulama alanlar\u0131, yapay zek\u00e2y\u0131 farkl\u0131 t\u00fcrleriyle (gerek ba\u011f\u0131ms\u0131z platformlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla gerek mevcut yaz\u0131l\u0131m sistemlerine entegre \u00f6zelliklerle veri analiz ara\u00e7lar\u0131 veya ak\u0131ll\u0131 sanal asistanlar olmak \u00fczere) hukuk\u00e7ular\u0131n i\u015flerine ba\u015fta etkinlik ve verimlilik kazand\u0131r\u0131yor, ard\u0131ndan da insan bilgisine daha \u00e7ok muhta\u00e7 olan nitelikli i\u015flere yo\u011funla\u015fabilmeleri i\u00e7in vakit tan\u0131yor. \u00d6zellikle \u00fcretken yapay zek\u00e2n\u0131n izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, hukuk d\u00e2hil pek \u00e7ok disiplinde her ge\u00e7en g\u00fcn geni\u015fliyor. Bu y\u00f6n\u00fcyle yapay zek\u00e2n\u0131n hukuktaki destekleyici \u00f6zelli\u011finin asl\u0131nda yarat\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011finin g\u00f6lgesinde kalmakta oldu\u011fu tart\u0131\u015fmalar\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011fu gibi yurt i\u00e7inde de g\u00fcndemde. \u00dcretken yapay zek\u00e2n\u0131n bizim \u00f6ng\u00f6remeyece\u011fimiz ba\u011flant\u0131lar\u0131 b\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmeleri i\u00e7erisinde algoritmalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kurabilmesi, \u00f6zellikle e\u011fitildi\u011fi verinin hatal\u0131-hatas\u0131z veya eksik-tam olmas\u0131na bakmaks\u0131z\u0131n kendi kendini geli\u015ftirmesi ve bu veriye dayanarak ayn\u0131 nitelikte sonu\u00e7 elde edebilmesi (hatal\u0131 veya eksik veriye dayanarak hatal\u0131 veya eksik sonu\u00e7 ya da de\u011ferlendirme yapabilmesi), hukukta ve hukuk hizmetlerinin sa\u011flanmas\u0131nda ciddi sorunlara yol a\u00e7abilmektedir. Bu y\u00f6n\u00fcyle de\u011ferlendirildi\u011finde, yapay zek\u00e2n\u0131n hukuk disiplini \u00fczerindeki izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn olduk\u00e7a gri bir sahada yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek \u00f6nemli olacakt\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n

Teknolojideki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, haklar\u0131n ve etik de\u011ferlerin korunmas\u0131nda a\u00e7mazlar do\u011furuyor mu?<\/strong><\/p>\n

Yapay zek\u00e2n\u0131n hukukta kullan\u0131m\u0131n\u0131n tart\u0131\u015fma do\u011furdu\u011fu ba\u015fl\u0131ca alanlardan biri de etik sorunlar\u0131 ilgilendirmektedir. S\u00f6z konusu teknolojilerin kullan\u0131m\u0131, uygulamada ve yasal d\u00fczenlemede pek \u00e7ok etik a\u00e7maz\u0131n g\u00fcndeme gelmesine neden olmaktad\u0131r. Bunlardan en \u00f6nemlisi \u015feffafl\u0131k ve hesap verilebilirliktir. Veri toplama, i\u015fleme ve \u00fcretme a\u015famalar\u0131n\u0131n her birinde yapay zek\u00e2 sistemlerinin \u015feffaf olmad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret edilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclemezli\u011fi do\u011furmakta, a\u00e7\u0131klanabilirli\u011fi ve yapay zek\u00e2 sistemince verilen bir karar\u0131n nas\u0131l verildi\u011fine ili\u015fkin hesap verilebilirli\u011fi engellemektedir. Literat\u00fcrde kara kutu problemi olarak da adland\u0131r\u0131lan sorun, yapay zek\u00e2 sistemlerinde insan mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u00a0ve yarg\u0131s\u0131n\u0131n devre d\u0131\u015f\u0131 kalmas\u0131yla \u015feffafl\u0131k unsurunun ortadan kalkmakta oldu\u011funa i\u015faret etmektedir.<\/p>\n

Yapay zek\u00e2 sistemleri; do\u011fruluk, \u00f6n yarg\u0131, e\u015fitlik, gizlilik ve veri koruma gibi ba\u015fka etik ve hukuki tart\u0131\u015fmalar\u0131 da g\u00fcndeme getirebilmektedir. T\u00fcm bu tart\u0131\u015fmalar sonucunda, \u00f6zellikle de yapay zek\u00e2yla olu\u015fturulmu\u015f i\u00e7eri\u011fin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kolayca eri\u015filebilirli\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, insan denetimi ve g\u00f6zetiminin yads\u0131namayacak de\u011ferde ve \u00f6nemde oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclebilmektedir.<\/p>\n

 <\/p>\n

Yapay zek\u00e2n\u0131n hukuki stat\u00fcs\u00fc ya da ki\u015fili\u011finden bahsedilebiliyor mu? <\/strong><\/p>\n

T\u00fcrk Medeni Kanunu (m.8) anlam\u0131nda yapay zek\u00e2n\u0131n bir \u201cki\u015fi\u201d olup olamayaca\u011f\u0131, bir yapay zek\u00e2 sistemine veya program\u0131na ki\u015filik isnat edebilmek i\u00e7in hangi kriterlerin g\u00f6zetilmesi gerekti\u011fi hakk\u0131nda yerli ve yabanc\u0131 literat\u00fcrde \u00e7ok fazla tart\u0131\u015fma var.<\/p>\n

Bu tart\u0131\u015fmalarda yapay zek\u00e2ya t\u00fczel ki\u015fili\u011fin yan\u0131 s\u0131ra elektronik ki\u015filik, \u00e7oklu ki\u015filik, t\u00fcrev ki\u015filik ve insans\u0131 ki\u015filik gibi yeni ki\u015filik t\u00fcrleri de atfedilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lsa da yasal d\u00fczenlemelerin yapay zek\u00e2daki h\u0131zl\u0131 geli\u015fmelere ve bunun y\u0131k\u0131c\u0131 etkisine ayak uydurmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekece\u011fi kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Bu sebeple de yapay zek\u00e2n\u0131n hukuki stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn tan\u0131mlanabilmesinde yasal bo\u015fluklar giderilmedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e, yasal \u00e7er\u00e7evede korunabilen ve sonu\u00e7 do\u011furabilen bir ki\u015filik tan\u0131m\u0131n\u0131n getirilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

 <\/p>\n

T\u00fcrk hukuku ve yapay zek\u00e2n\u0131n birle\u015fti\u011fi alanlar\u0131 tan\u0131mlayabilir misiniz?<\/strong><\/p>\n

Yapay zek\u00e2n\u0131n T\u00fcrk hukuku ile birle\u015fmedi\u011fi ve etki etmedi\u011fi bir alan olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Gerek uygulama a\u015famas\u0131nda gerek maddi hukuk boyutuyla, yapay zek\u00e2n\u0131n akl\u0131n\u0131za gelebilecek her alanda, hukuk mesleklerinin hepsinde ve her kademesinde do\u011frudan veya dolayl\u0131 etkisini g\u00f6rebilirsiniz. Bu alanlar aras\u0131nda ba\u015fta ceza hukuku olmak \u00fczere, medeni hukuk, bor\u00e7lar hukuku, medeni usul hukuku, ticaret hukuku, milletleraras\u0131 \u00f6zel hukuk, avukatl\u0131k hukuku, idari yarg\u0131lama hukuku ve vergi hukuku d\u00e2hil pek \u00e7ok hukuk dal\u0131 say\u0131labilir.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u0130ngiltere\u2019de bir robot yarg\u0131\u00e7 uygulamas\u0131, A\u0130HM kararlar\u0131n\u0131n %80\u2019ini do\u011fru tahmin etmi\u015fti. \u00c7in\u2019de benzer bir modelle davalar\u0131n internette a\u00e7\u0131l\u0131p i\u015fleme konulabilmesiyle h\u00e2kimlerin i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn azalt\u0131lmas\u0131 hedeflenmi\u015fti. Yapay zek\u00e2n\u0131n yarg\u0131daki kullan\u0131m potansiyeli hakk\u0131nda neler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? <\/strong><\/p>\n

Yapay zek\u00e2n\u0131n yarg\u0131da kullan\u0131m\u0131n\u0131n son y\u0131llarda, \u00f6zellikle geli\u015fmi\u015f hukuk sistemlerinde yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve do\u011fru kullan\u0131l\u0131rsa etkili olabilece\u011fini, aksi h\u00e2lde risklerinin faydalar\u0131ndan daha a\u011f\u0131r basabilece\u011fini g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n

Kas\u0131m 2023\u2019te IBA\u2019n\u0131n Paris\u2019teki y\u0131ll\u0131k konferans\u0131nda, moderat\u00f6r oldu\u011fum bir oturumda tam da bu konu hakk\u0131nda Amerika\u2019dan bir \u00f6rnek \u00fczerinde durmu\u015ftuk: Haziran 2023\u2019te New York\u2019taki bir mahkeme, taraflardan birinin sundu\u011fu ve ChatGPT taraf\u0131ndan \u201cyarat\u0131lm\u0131\u015f\u201d yarg\u0131 kararlar\u0131 ve uydurma at\u0131flarla dolu dilek\u00e7eyi, mahkemeyi yan\u0131ltmas\u0131 nedeniyle k\u00f6t\u00fc niyetli addetmi\u015f. Sunulan dilek\u00e7eyi inceleyen h\u00e2kim, dilek\u00e7enin i\u00e7eri\u011finin tamamen uydurma oldu\u011funu fark etmi\u015f ve yapay zek\u00e2n\u0131n dilek\u00e7e i\u00e7eri\u011fini \u00e2deta \u201chal\u00fcsinasyon g\u00f6rerek\u201d olu\u015fturmu\u015f oldu\u011fu sonucuna varm\u0131\u015f.<\/p>\n

Mahkeme kararlar\u0131n\u0131n sonucunun \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesinin d\u0131\u015f\u0131nda, yapay zek\u00e2 sistemlerinin hem avukatlar taraf\u0131ndan hem de hakimler taraf\u0131ndan yarg\u0131lama s\u00fcrecindeki kullan\u0131m\u0131 meslek birlikleri ve mevzuatla, s\u0131k\u0131 bir denetimle d\u00fczenlenmelidir. Aksi takdirde \u00f6zellikle geli\u015fmekte olan veya az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin hukuk sistemlerinde ciddi sorunlar do\u011fabilir.<\/p>\n

 <\/p>\n

Akademik d\u00fcnyada m\u00fcfredat\u0131n teknolojiyle uyumunu nas\u0131l yorumlars\u0131n\u0131z? <\/strong><\/p>\n

2024 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla gelenekselciler, \u201cbaby boomer\u201dlar, X ku\u015fa\u011f\u0131, Y ku\u015fa\u011f\u0131, Z ku\u015fa\u011f\u0131 ve Alpha ku\u015fa\u011f\u0131 olmak \u00fczere alt\u0131 farkl\u0131 ku\u015fa\u011f\u0131n bir arada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n

Her ku\u015fak, kendi d\u00f6nemine \u00f6zg\u00fc toplumsal, k\u00fclt\u00fcrel, sosyal ve teknolojik de\u011fi\u015fimlere tan\u0131k olarak birbirinden farkl\u0131la\u015fmaktad\u0131r. Akademik e\u011fitimin, \u00f6zg\u00fclendi\u011fi ku\u015fa\u011f\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re \u015fekillenmekte oldu\u011fu, bu y\u00fczden belirli bir ku\u015fa\u011f\u0131n de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131 ve \u00f6nceliklerini yans\u0131tabilecek vizyonda ve donan\u0131mda verilmesi gerekece\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, akademik d\u00fcnyada m\u00fcfredat\u0131n daha disiplinleraras\u0131 bir dinami\u011fe sahip olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, yapay zek\u00e2 alan\u0131nda gerek kurallar\u0131 koyarken gerek bunlar\u0131 yorumlarken donan\u0131ml\u0131 hukuk\u00e7ular\u0131n konuyu her y\u00f6n\u00fcyle g\u00f6rebilmesine ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r.<\/p>\n

IBA\u2019n\u0131n 2020 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u201cBlueprint for Global Legal Education\u201d raporunda yapay zek\u00e2n\u0131n yap\u0131sal de\u011fi\u015fime yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131, teknolojinin \u00f6nemli bir e\u011fitim arac\u0131 oldu\u011fu, siber g\u00fcvenlik, siber su\u00e7, teknoloji hukuku, internet hukuku ve fikr\u00ee m\u00fclkiyet hukuku alanlar\u0131nda hukuk fak\u00fcltelerinde ara\u015ft\u0131rma projelerinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 tespit edildi. Ayr\u0131ca, teknolojik geli\u015fmelerin mevcut hukuk d\u00fczenini ve dolay\u0131s\u0131yla hukuk e\u011fitimini temelinden de\u011fi\u015ftirece\u011fini, y\u0131k\u0131c\u0131 teknolojilerin \u00fcniversite hocalar\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretime bak\u0131\u015f\u0131nda da de\u011fi\u015fikli\u011fe neden olaca\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131 \u00e7izilmi\u015fti.<\/p>\n

Akademik m\u00fcfredatta yapay zek\u00e2 ve teknoloji \u00e7a\u011f\u0131na uyum sa\u011flayabilmek, ancak \u00fclkelerin geli\u015fmi\u015flik d\u00fczeyiyle do\u011fru orant\u0131l\u0131 ve kademeli \u015fekilde m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir. Yapay zek\u00e2 ve teknoloji hukukuyla ilgili derslerin karma\u015f\u0131k say\u0131labilecek bir alana kar\u015f\u0131 geli\u015ftirebilece\u011fi direncin yumu\u015fat\u0131labilmesi ve zamanla uygulamayla desteklenerek entegre edilebilmesi kanaatindeyim. Mesle\u011fimiz ile hukuk e\u011fitimi aras\u0131nda bu y\u00f6nden g\u00fc\u00e7l\u00fc bir k\u00f6pr\u00fc kurulmas\u0131 bilincine sahip olman\u0131n \u00f6nemli olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>Hukukun ba\u015fka hangi alanlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz? <\/strong><\/p>\n

\u00dcye oldu\u011funuz, \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz mesleki topluluklar var m\u0131? IBA\u2019daki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m d\u0131\u015f\u0131nda, tahkim alan\u0131nda \u00e7e\u015fitli mesleki topluluklara \u00fcyeyim. Bunlardan biri Young Institute for Transnational Arbitration (Young ITA). 2021\u2019den bu yana fikir lideri ba\u015fkan\u0131 ve e\u015f ba\u015fkan\u0131 oldu\u011fum Young ITA, tahkim alan\u0131nda 40 ya\u015f ve alt\u0131ndaki t\u00fcm hukuk\u00e7ular\u0131 ve hukuk \u00f6\u011frencilerini bir araya getirmek \u00fczere kurulmu\u015f, 100\u2019\u00fc a\u015fk\u0131n \u00fclkede 3.000\u2019in \u00fczerinde \u00fcyesi bulunan bir kurum. Buradaki g\u00f6revim kapsam\u0131nda uluslararas\u0131 tahkim alan\u0131nda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki geli\u015fmeleri yak\u0131ndan takip ediyor, b\u00fcy\u00fck bir meslek a\u011f\u0131 i\u00e7erisinde d\u00fczenli fikir al\u0131\u015fveri\u015flerinde bulunarak tahkim alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctenlere fayda sa\u011flamaya gayret ediyoruz.<\/p>\n

Bunun yan\u0131 s\u0131ra, Vis Moot kurgusal tahkim yar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 desteklemek, uluslararas\u0131 tahkim ve uluslararas\u0131 ticaret hukuku alanlar\u0131nda toplumu e\u011fitmek amac\u0131yla kurulmu\u015f olan Moot Alumni Association (MAA) taraf\u0131ndan 1997\u2019de ilk bask\u0131s\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lan \u201cThe Vindobona Journal of International Commercial Law and Arbitration\u201d dergisinin 2021\u2019den bu yana ba\u015f edit\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc y\u00fcr\u00fctmekteyim. Uluslararas\u0131 tahkim ve uluslararas\u0131 ticaret hukuku alanlar\u0131nda kaleme al\u0131nan akademik yay\u0131nlarla literat\u00fcre katk\u0131 sa\u011flayan bu dergi, hukuk ara\u015ft\u0131rma veri tabanlar\u0131ndan HeinOnline ve West Law\u2019a endeksli oldu\u011fu i\u00e7in d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda okuyucu kitlesine sahiptir.<\/p>\n

Son olarak, tahkim alan\u0131nda olduk\u00e7a geni\u015f bir bilgi a\u011f\u0131yla bilinen Young International Council for Commercial Arbitration – Young ICCA ile 2018\u2019den itibaren \u00f6nce dan\u0131\u015fan, sonra dan\u0131\u015fman olarak \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctmekteyim.<\/p>\n

 <\/p>\n

S\u00f6yle\u015fiyi hobilerinizle bitirebilir miyiz? <\/strong><\/p>\n

30 y\u0131la yak\u0131n bir s\u00fcredir piyano \u00e7al\u0131yorum. Bilkent\u2019ten mezun olduktan sonra ve Ankara\u2019ya geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcmde, Bilkent MSSF\u2019nin yar\u0131 zamanl\u0131 yeti\u015fkinler program\u0131nda piyano ve solfej e\u011fitimimi devam ettirdim. Piyano \u00e7alman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra m\u00fczikle ba\u011f\u0131m\u0131 \u0130stanbul\u2019da avukatl\u0131k yaparken \u00e7almaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m viyolonselle e\u015fzamanl\u0131 devam ettiriyorum. H\u00e2len Ankara\u2019da T\u00fcrkiye\u2019nin ilk ve tek \u00e7ello orkestras\u0131nda d\u00fczenli olarak konser vermekteyiz.<\/p>\n

Sanat\u0131n yan\u0131 s\u0131ra T\u00fcrkiye Tenis Federasyonu d\u00e2hil olmak \u00fczere il i\u00e7inde \u00e7e\u015fitli spor ve tenis kul\u00fcpleri taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen seny\u00f6r turnuvalar\u0131nda tenis oynuyorum. Son olarak, y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden bu yana, 9 ya\u015f\u0131ndaki o\u011flumla Bilkent kamp\u00fcs\u00fcnde bisiklete binmekten ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yapmaktan b\u00fcy\u00fck keyif al\u0131yorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(Dergi Bilkent\u00a042. say\u0131 \u2013 Aral\u0131k 2024) Derya Durlu G\u00fcrzumar Linkedin Profili   Hukuk Fak\u00fcltesi mezunlar\u0131ndan Derya Durlu G\u00fcrzumar (2010 lisans, 2015 y\u00fcksek lisans) ile hukuk ve yapay zek\u00e2n\u0131n kesi\u015fiminde s\u00f6yle\u015ftik.   Hukuk okumaya nas\u0131l karar verdiniz? Bilkent \u00dcniversitesi\u2019ni se\u00e7me nedenlerinizi anlatabilir misiniz? Ortaokul ve lise e\u011fitimimi \u0130DV \u00d6zel Bilkent Laboratuvar [\u2026] <\/p>\n

<\/div>\n

Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-33413","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/33413","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33413"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/33413\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33428,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/33413\/revisions\/33428"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}