{"id":17408,"date":"2019-10-11T17:19:01","date_gmt":"2019-10-11T14:19:01","guid":{"rendered":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/?page_id=17408"},"modified":"2019-10-18T13:31:53","modified_gmt":"2019-10-18T10:31:53","slug":"zararli-aliskanliklarla-basacikma","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/saglik-merkezi\/psikolojik-danisma-ve-gelisim-merkezi\/koruyucu-onleyici-calismalar\/brosurler-yayinlar\/zararli-aliskanliklarla-basacikma\/","title":{"rendered":"Zararl\u0131 Al\u0131\u015fkanl\u0131klarla Ba\u015fa\u00e7\u0131kma"},"content":{"rendered":"

\u015e\u00fcphesiz bir\u00e7o\u011fumuzun hayat\u0131nda kendine zarar verdi\u011fini bildi\u011fi ancak vazge\u00e7emedi\u011fi birtak\u0131m al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 vard\u0131r. \u0130lk akla gelenler\u00a0sigara, alkol,\u00a0<\/strong>veya\u00a0madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131\u00a0<\/strong>(esrar, kokain, eroin, LSD gibi uyu\u015fturucu\/uyar\u0131c\u0131lar) olsa da g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irdi\u011fimizde bunlar say\u0131ca \u00e7e\u015fitlenebilir. \u00d6rne\u011fin; d\u00fczenli ve dengeli beslenmek yerine devaml\u0131 ve\/veya a\u015f\u0131r\u0131 dozda\u00a0yemek yeme, TV kar\u015f\u0131s\u0131nda saatlerce oyalanma, saatlerce telefonda konu\u015fma, s\u00fcratli araba kullanma<\/strong>\u00a0vb. Asl\u0131nda bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra \u00e7o\u011fumuzun “zararl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131k olarak” tan\u0131mlayamad\u0131\u011f\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131z da vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin; belli\u00a0bir insana a\u015f\u0131r\u0131 ba\u011flanma,\u00a0<\/strong>t\u00fcm zaman\u0131n\u0131 ayn\u0131 ki\u015fi ile ge\u00e7irmek isteme ve o ki\u015finin yoklu\u011funda, adeta, “yar\u0131m insan” olma duygusuna kap\u0131lma gibi. \u00d6yle ki, bu ki\u015filer bu birlikteli\u011fin her iki taraf i\u00e7in de ve zarar verici oldu\u011funu kabul etseler bile kaybetme korkusu ile bu duruma katlan\u0131p s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri i\u00e7in, bu a\u015f\u0131r\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 zararl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

\u015e\u00fcphesiz \u00e7o\u011fumuz bu zararl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klara keyifli oldu\u011fu i\u00e7in ba\u015flam\u0131\u015f\u0131zd\u0131r ve kullan\u0131lan maddenin ya da ger\u00e7ekle\u015ftirilen eylemin verdi\u011fi keyifli ruh durumunun doruk noktas\u0131n\u0131 daha s\u0131k ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in doz art\u0131rarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr\u00fcz. Ancak, ba\u015fka bir kaynaktan elde edilemeyece\u011fine inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z keyfi veren ve problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc gibi g\u00f6z\u00fcken bu obje ya da maddenin elde edilmesi veya bu ki\u015fi ile birlikte olabilmek o kadar \u00e7ok enerji, zaman, g\u00fc\u00e7 harcat\u0131r ki ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n odak noktas\u0131 olur ve ba\u015flang\u0131\u00e7taki keyif duygusunun yerine bedensel ve ruhsal zarar ya\u015fatan bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ge\u00e7er. Geriye d\u00f6n\u00fcp bir bak\u0131n… Daha \u00f6nceleri belki bir bardak bira ya da i\u00e7ti\u011finiz birka\u00e7 sigara sizi keyiflendiriyordu. \u015eimdilerde ise ak\u015famlar\u0131 \u00fc\u00e7 be\u015f kadeh atarak ne\u015felenmeye ya da sabah kahvalt\u0131s\u0131ndan \u00f6nce bir iki sigara i\u00e7erek uyu\u015fuklu\u011funuzdan kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz. Peki ya o ba\u015flang\u0131\u00e7ta sizi \u00e7ok mutlu eden “ki\u015fi”?.. \u0130lk zamanlar her dakika birlikte oluyordunuz ancak bir s\u00fcre sonra bu mutluluk yerini -kaybetme korkusundan dolay\u0131- “endi\u015fe”ye b\u0131rakt\u0131 ve belki bu nedenle ona s\u0131k s\u0131k \u00f6fke duymaya bile ba\u015flad\u0131n\u0131z.<\/p>\n

Al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n temelindeki keyif duygusuna baz\u0131 sorumluluklardan ve duygulardan ka\u00e7ma f\u0131rsat\u0131 da e\u015flik eder. Bu t\u00fcr al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n t\u00fcm\u00fc k\u0131sa vadede size bir \u00e7e\u015fit kazan\u00e7 sa\u011fl\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcnebilir. \u00d6rne\u011fin, saatlerce TV seyrederek ya da telefonla konu\u015farak yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015flerinizi, sorumluklar\u0131n\u0131z\u0131 erteleyip onlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 kayg\u0131lardan k\u0131sa bir s\u00fcre de olsa uzakla\u015f\u0131yor, veya herg\u00fcn belirli bir ki\u015fi ile birlikte olup yaln\u0131z kalmaktan kurtuluyor ve b\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131 ondan kolayca kar\u015f\u0131l\u0131yor olabilirsiniz. Uzun vadede de\u011ferlendirildi\u011finde b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck kay\u0131plara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmaz bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n

\u00d6nemli olan enerji ve keyif duygular\u0131n\u0131 yakalamak konusunda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc olabilmek ve kontrol\u00fc elden b\u0131rakmamakt\u0131r. Peki \u00f6l\u00e7\u00fc derken neyi kasdediyoruz?<\/p>\n

Tehlike \u00e7anlar\u0131 hangi noktada \u00e7almaya ba\u015fl\u0131yor? “Alkol” ya da “madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131”n\u0131 ele alal\u0131m: Bildi\u011finiz gibi d\u00fc\u015f\u00fck dozlarda al\u0131nan alkol\u00fcn ve nikotinin ba\u015flang\u0131\u00e7ta merkezi sinir sistemini uyar\u0131c\u0131 bir etkisi vard\u0131r. Ancak alkol\u00fcn dozu art\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ki\u015fi \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc duygusu ya\u015farken, sigara i\u00e7enlerin ba\u015flang\u0131\u00e7ta uyar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrd\u00fckleri belli yetileri de (konsantre yetene\u011fi) miktar\u0131 art\u0131rd\u0131klar\u0131nda uyu\u015fmaya ba\u015flar. Alkol ya da herhangi bir maddenin kullan\u0131m\u0131nda gelinebilecek en tehlikeli nokta bu al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n giderek fiziksel bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fmesidir. Ki\u015fi ald\u0131\u011f\u0131 alkol ya da maddenin dozunu yava\u015f yava\u015f art\u0131r\u0131rken, alkol\u00fcn veya zararl\u0131 maddelerin, bedenin kendisinin \u00fcretti\u011fi do\u011fal maddelerin yerine ge\u00e7ip, bu maddelerin beden taraf\u0131ndan \u00fcretilmesini engellediklerinden habersizdir. B\u00f6ylelikle, bedenin do\u011fal dengesi bozulur. Ki\u015fi o maddeyi almad\u0131\u011f\u0131nda belli yoksunluk etkileri ya\u015far ve kulland\u0131\u011f\u0131 alkol, nikotin veya di\u011fer maddelere gereksinim duyar. \u00d6zetle,\u00a0art\u0131k o ki\u015fi “yoktur”… Kendi g\u00fcc\u00fc ve potansiyellerinin yerini alkol ya da uyu\u015fturucu\/ uyar\u0131c\u0131 maddeler alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Alkol ve madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ” fiziksel” ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fmesine benzer olarak “insan” ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 olan bir ki\u015fi de kendi potansiyelini ve kaynaklar\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrce kullanmak yerine kendi ki\u015fisel yetilerinin ve g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle gereksinimlerini s\u00fcrekli bir ba\u015fkas\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hi\u00e7bir \u00e7aba sarfetmeden kar\u015f\u0131lamaya y\u00f6nelir, b\u00f6ylelikle kendi becerileri geli\u015femez ve zaman i\u00e7inde k\u00f6relir. Bu t\u00fcr bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkisinde ki\u015fi birlikte oldu\u011fu insan\u0131 kaybetmek korkusunun yan\u0131s\u0131ra zamanla kendi kendine yetemedi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve kar\u015f\u0131dakine duydu\u011fu mahkumiyet duygusu nedeniyle de o ki\u015fiye y\u00f6nelik \u00f6fke hissedecektir.<\/p>\n

Di\u011fer bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k t\u00fcr\u00fc ise “yemek ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131”d\u0131r. Kimileri kendisini kayg\u0131land\u0131ran baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden veya sorumluluklar\u0131ndan kurtulmak ve onlardan uzakla\u015fman\u0131n verdi\u011fi rahatl\u0131\u011f\u0131 ya\u015famak amac\u0131yla a\u015f\u0131r\u0131 dozda yemek yeme\u011fe ya da s\u0131k s\u0131k at\u0131\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nelebilir. Ancak bir s\u00fcre sonra h\u0131zla al\u0131nan kilolar ki\u015finin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit etmeye ba\u015fl\u0131yacakt\u0131r: Kalp, b\u00f6brek hastal\u0131klar\u0131 ve \u00e7e\u015fitli operasyon risklerini art\u0131racak ve fazla kilolar\u0131ndan kurtulmak i\u00e7in katland\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fckler de ki\u015fi i\u00e7in ikinci bir kayg\u0131 kayna\u011f\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcyoruz ki baz\u0131 kullan\u0131mlarda “\u00f6l\u00e7\u00fc” a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, insan art\u0131k d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc zor olan noktalara gidebilmekte, ba\u015flang\u0131\u00e7taki kazan\u00e7lar\u0131n yerini ise b\u00fcy\u00fck kay\u0131plar almaktad\u0131r. Ki\u015fi kendisi ile “\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc yiyece\u011fim”, “\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc i\u00e7ece\u011fim” ve “kontroll\u00fc davranaca\u011f\u0131m” \u015feklinde yapt\u0131\u011f\u0131 antla\u015fmalara nas\u0131l uyabilir?
\nKendimiz ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z antla\u015fmalara sad\u0131k kalabilmek i\u00e7in inanmam\u0131z gereken, “\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn”, “a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k”tan daha etkili oldu\u011fu ve duyumlar\u0131 uyu\u015fturmak yerine onlar\u0131 uyard\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Sizlere \u00f6nerece\u011fimiz baz\u0131 y\u00f6ntemleri kullanarak \u00e7ok ge\u00e7 olmadan bu al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n \u00fcstesinden gelmeniz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130nsan \u00f6\u011frenme potansiyeli olan bir varl\u0131k oldu\u011fundan bir al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6\u011frenme yolu ile kazan\u0131p, ayn\u0131 \u015fekilde, \u00f6\u011frendi\u011fi davran\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015ftirmeyi de \u00f6\u011frenebilir. Kullan\u0131labilecek y\u00f6ntemler yeniden \u00f6\u011frenmeyi ve ki\u015finin kendi \u00fczerinde bir kontrol geli\u015ftirmesini ama\u00e7lamaktad\u0131r. Bu y\u00f6ntemlere verilen baz\u0131 \u00f6rnekler a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r:<\/p>\n

    \n
  1. \n
      \n
    1. Bir al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 peki\u015ftiren \u015fey\/\u015feyler”in ne oldu\u011funu saptamak, bu peki\u015ftire\u00e7leri ortadan kald\u0131rmak, bunlardan ka\u00e7\u0131nmak veya ertelemek:<\/strong>
      \nBu y\u00f6ntemi “insan” ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde inceleyebiliriz. Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkisi geli\u015ftirmeye yatk\u0131n ki\u015filer se\u00e7tikleri ki\u015finin kendi gereksinim duyduklar\u0131 \u015feyi kar\u015f\u0131layabilme i\u015flevine odaklan\u0131p, di\u011fer ki\u015filik \u00f6zelliklerini g\u00f6zard\u0131 ederler. Bu nedenle \u00f6ncelikle ki\u015finin kendisinin nas\u0131l bir ihtiya\u00e7 i\u00e7inde oldu\u011funu ve kar\u015f\u0131dakinin hangi i\u015flevine ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k geli\u015ftirdi\u011fini incelemesi ve tespit etmesi gerekir. \u00d6rne\u011fin, hakk\u0131n\u0131 arama ve kendini savunma konusunda ki\u015fi kendini yetersiz buluyorsa kendisi yerine bu g\u00f6revi \u00fcstlenecek birine ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k geli\u015ftirebilir. Burada “peki\u015ftire\u00e7” birlikte oldu\u011fu ki\u015finin onu, kendini savunamad\u0131\u011f\u0131 durumlarda savunmas\u0131d\u0131r. Kendini savunma eyleminin onda yaratt\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fck ve kayg\u0131 duygusundan kurtulup kendini rahat ve emniyette hissetti\u011finden birlikte oldu\u011fu insan\u0131n onun yerine \u00fcstlendi\u011fi bu g\u00f6rev ki\u015fi i\u00e7in \u00f6d\u00fcllendiricidir ve bu insana olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 peki\u015ftirmektedir. Ki\u015fi bu t\u00fcr bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 zay\u0131flatmak i\u00e7in birlikte oldu\u011fu insanla bir antla\u015fma yaparak, kendini korumak ve savunmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekti\u011fi durumlarda bu rol\u00fc \u00fcstlenme konusunda onu s\u0131n\u0131rlayabilir. B\u00f6ylelikle, bu t\u00fcr ortamlardaki peki\u015ftire\u00e7ten yoksun kalm\u0131\u015f olacakt\u0131r.<\/li>\n
    2. Ayn\u0131 \u00f6d\u00fcl\u00fc farkl\u0131 y\u00f6ntemler deneyerek almaya \u00e7al\u0131\u015fmak:<\/strong>
      \nBu y\u00f6ntemi “alkol” ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirebiliriz. \u00d6rne\u011fin, yo\u011fun dersler nedeniyle stres alt\u0131nda ge\u00e7en bir g\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan, kald\u0131\u011f\u0131 yere d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde rahatlamak amac\u0131yla az miktarda alkol alma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 edinen bir \u00f6\u011frenci, her ge\u00e7en g\u00fcn ald\u0131\u011f\u0131 alkol\u00fcn dozunu art\u0131rmaya, arkada\u015flar\u0131 ve yak\u0131nlar\u0131 aras\u0131nda huzursuzluk \u00e7\u0131karmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Asl\u0131nda amac\u0131 ve ayn\u0131 zamanda \u00f6d\u00fcl\u00fc, g\u00fcn i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 stresli olaylar\u0131n etkisinden kurtulmak, rahatlamak ve biraz keyiflenmektir, ancak bunu kendisine ve yak\u0131nlar\u0131na zarar verecek bir y\u00f6ntem se\u00e7erek yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordur. Oysa ki, ayn\u0131 \u00f6d\u00fcl\u00fc “i\u00e7ki i\u00e7mek” yerine bir spor etkinli\u011fine ba\u015flayarak da elde edebilir. \u00d6zellikle tak\u0131m halinde yap\u0131lacak bir spor, kendisini ders, not stresinden ve g\u00fcnl\u00fck olaylar\u0131n etkisinden uzak tutmaya yarayacak sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ba\u015fa\u00e7\u0131kma y\u00f6ntemidir.<\/li>\n
    3. Zararl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fcd\u00fcleyen ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 kontrol etmek,\u00a0<\/strong>ortadan kald\u0131rmak ve etkilerini azaltmak:
      \nBu y\u00f6ntemi “sigara ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131” a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirebiliriz. \u00d6rne\u011fin, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan endi\u015feli oldu\u011fu i\u00e7in sigaray\u0131 b\u0131rakmak isteyen bir \u00f6\u011frenci i\u015fe ilk olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerde, hatta arabas\u0131nda kendisine sigaray\u0131 hat\u0131rlatacak t\u00fcm ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 (k\u00fcl tablalar\u0131n\u0131, kibrit ve \u00e7akmaklar\u0131n\u0131, ekstra sigara paketlerini) ortadan kald\u0131rarak ba\u015flayabilir. Daha sonra en \u00e7ok hangi ortamlarda sigara i\u00e7ti\u011fini tespit ederek (publardan, kafelerden) oralardan uzak durabilir. E\u011fer yemekten sonra bir sigara i\u00e7mek ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ise o dakikalarda uzun y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler yapabilir. Yan\u0131na bir sigara paketi almak yerine, gerginlik hissetti\u011fi zamanlar \u00e7i\u011fnemek \u00fczere bir sak\u0131z alabilir. B\u00fct\u00fcn bunlar, sigara i\u00e7me g\u00fcd\u00fcs\u00fcn\u00fc harekete ge\u00e7iren ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 kontrol etmektir. Sigaray\u0131 b\u0131rakma s\u00fcrecinde ki\u015filerin kullanabilece\u011fi etkili bir ba\u015fka y\u00f6ntem ise sigara i\u00e7meye ko\u015fullan\u0131lan ortamlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 a\u015famal\u0131 olarak azaltmakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, \u00f6nceleri yaln\u0131zca evindeyken sigara i\u00e7mek ve asla d\u0131\u015far\u0131da, arabada, okulda, i\u015fyerinde i\u00e7memek, bir s\u00fcre sonra evinin yaln\u0131zca bir odas\u0131nda ya da bir koltu\u011funda sigara i\u00e7mektir.<\/li>\n
    4. Zararl\u0131 bir al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 rahats\u0131zl\u0131k duygusu” ile e\u015fle\u015ftirme:<\/strong>
      \nBu y\u00f6ntemi “yemek ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131” a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirebiliriz. \u00d6rne\u011fin, a\u015f\u0131r\u0131 dozda yemek yeme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na almak ya da vazge\u00e7mek isteyen bir \u00f6\u011frenci bu al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 konusunda olumsuz duygular ya\u015famas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in kontrols\u00fcz yemeye devam etti\u011fi s\u00fcrece olu\u015facak olumsuz durum ve sonu\u00e7lar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck kartlar \u00fczerine senaryola\u015ft\u0131rarak yazabilir ve bu kartlar\u0131 g\u00fcn i\u00e7inde belli aral\u0131klarla \u00e7\u0131kar\u0131p okuyabilir. Bu kartlara \u00f6rnek olarak;<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n
      \n

      – Plajday\u0131m. Y\u00fczmek \u00fczere aya\u011fa kalk\u0131yorum, denize do\u011fru y\u00fcr\u00fcrken \u00e7evremdekilerin hakk\u0131mda f\u0131s\u0131lda\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyuyorum. “Off, \u00e7ok k\u00f6t\u00fc”, “Bu kilo ile mayo giymemeliydi”.
      \n– Al\u0131\u015fveri\u015f yapmak \u00fczere bir ma\u011fazaday\u0131m. \u00c7ok be\u011fendi\u011fim \u015f\u0131k giyisiler var, hi\u00e7birini alam\u0131yorum. Bana uygun giysilerin t\u00fcm\u00fc adeta \u00e7uval gibi. Ald\u0131\u011f\u0131m hi\u00e7bir\u015feyi be\u011fenmiyorum. T\u00fcm sat\u0131c\u0131lar tuhaf bak\u0131\u015flarla beni izliyorlar.<\/p>\n<\/blockquote>\n

        \n
      1. Zararl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131zdan vazge\u00e7me s\u00fcrecinde ne kadar yol ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 sistemli olarak kaydetmek:<\/strong>
        \nBu y\u00f6ntemi t\u00fcm “zararl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar” a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirebiliriz. Ki\u015finin, belirledi\u011fi g\u00fcnl\u00fck, haftal\u0131k ve ayl\u0131k hedeflerine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda (bir g\u00fcn i\u00e7inde belli bir kalori d\u00fczeyinde kalmak, bir haftada yar\u0131m kilo vermek, g\u00fcnde \u00fc\u00e7 sigara i\u00e7mek, bir ay i\u00e7inde tek ba\u015f\u0131n\u0131za yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve yapmaktan keyif ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015feylerin listesini \u00e7\u0131karmak ve bir \u00f6nceki ayla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak vb.), bunlar\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 mekanda, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir yerde as\u0131l\u0131 olan bir tablo \u00fczerinde kaydetmesi, ald\u0131\u011f\u0131 yolu g\u00f6rebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir “geribildirim” olacak ve m\u00fccadelesini te\u015fvik edecektir.<\/li>\n<\/ol>\n

        T\u00fcm bu y\u00f6ntemler bir al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan vazge\u00e7mek istedi\u011finizde size yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kendi kendinize uygulayabilece\u011finiz y\u00f6ntemlerdir. Ancak bu programlar\u0131 uygulamak sab\u0131rl\u0131 olmay\u0131 gerektirir. Bu y\u00f6ntemleri en iyi \u015fekilde uygulamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z halde ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131\u011f\u0131n\u0131za inan\u0131yorsan\u0131z bir uzman\u0131n yard\u0131m\u0131na ihtiya\u00e7 duyuyorsunuzdur. Bu durumda Psikolojik Dan\u0131\u015fma ve Geli\u015fim Merkezi’ne (PDGM) gelip bir uzmandan yard\u0131m alabilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        \u015e\u00fcphesiz bir\u00e7o\u011fumuzun hayat\u0131nda kendine zarar verdi\u011fini bildi\u011fi ancak vazge\u00e7emedi\u011fi birtak\u0131m al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 vard\u0131r. \u0130lk akla gelenler\u00a0sigara, alkol,\u00a0veya\u00a0madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131\u00a0(esrar, kokain, eroin, LSD gibi uyu\u015fturucu\/uyar\u0131c\u0131lar) olsa da g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irdi\u011fimizde bunlar say\u0131ca \u00e7e\u015fitlenebilir. \u00d6rne\u011fin; d\u00fczenli ve dengeli beslenmek yerine devaml\u0131 ve\/veya a\u015f\u0131r\u0131 dozda\u00a0yemek yeme, TV kar\u015f\u0131s\u0131nda saatlerce oyalanma, saatlerce telefonda konu\u015fma, s\u00fcratli [\u2026] <\/p>\n

        <\/div>\n

        Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":17354,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-17408","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17408","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17408"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17408\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17416,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17408\/revisions\/17416"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}