{"id":17390,"date":"2019-10-11T17:06:34","date_gmt":"2019-10-11T14:06:34","guid":{"rendered":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/?page_id=17390"},"modified":"2019-10-18T13:25:16","modified_gmt":"2019-10-18T10:25:16","slug":"kisilerarasi-iletisim","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/saglik-merkezi\/psikolojik-danisma-ve-gelisim-merkezi\/koruyucu-onleyici-calismalar\/brosurler-yayinlar\/kisilerarasi-iletisim\/","title":{"rendered":"Ki\u015fileraras\u0131 \u0130leti\u015fim"},"content":{"rendered":"

\u0130nsan ya\u015fam\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irdi\u011fimizde, ki\u015fileraras\u0131 ili\u015fkilerin hem s\u0131k\u0131nt\u0131larda, hem de mutluluklarda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir yer kaplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Sanata, edebiyata konu olan ve g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z\u0131 da \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkileyen sevgi, a\u015fk, \u00f6fke, zafer duygusu, kay\u0131p ac\u0131s\u0131, utanma, intikam duygusu gibi duygular, di\u011fer ki\u015filerle olan ili\u015fkilerimiz sonucunda uyanan duygulard\u0131r. Asl\u0131nda insan ya\u015fam\u0131n\u0131n kendisi ki\u015fileraras\u0131 ili\u015fkiler \u00fczerine kurulmu\u015ftur. Ya\u015fam i\u00e7inde ki\u015fiyi en fazla etkileyen olaylara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da kar\u015f\u0131m\u0131za, ki\u015fileraras\u0131 ili\u015fkilerin belli bi\u00e7imler almas\u0131yla geli\u015fen olaylar \u00e7\u0131kmaktad\u0131r: Evlilik, do\u011fum, i\u015f hayat\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131 ya da bitmesi, bo\u015fanma, kavga, cinayet, sava\u015f vb.. Yaln\u0131z oldu\u011funuzda bile, di\u011fer insanlar\u0131 duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hayallerinize konuk edersiniz. Ki\u015fileraras\u0131 ili\u015fkilerin egemenli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00fcnyada da elbette sorunlar\u0131n bir\u00e7o\u011funun kaynakland\u0131\u011f\u0131 ya da yuvaland\u0131\u011f\u0131 yerler ili\u015fkilerdir.<\/span><\/p>\n

Bug\u00fcne dek bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131, kuramc\u0131 ve yazar bu konuyu farkl\u0131 boyutlar\u0131yla ele alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131n yaz\u0131l\u0131\u015f amac\u0131 ise, ki\u015fileraras\u0131 ili\u015fkilerin temeli olan ve bir \u00e7ok soruna zemin olu\u015fturan\u00a0ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fim<\/strong>\u00a0konusunu genel bir \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde tan\u0131tmak, ileti\u015fimi olumlu ve olumsuz etkileyen fakt\u00f6rler \u00fczerinde durmak ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ileti\u015fimi h\u0131zland\u0131ran davran\u0131\u015flar konusunda ipu\u00e7lar\u0131 vermektir.<\/p>\n

\u0130leti\u015fim do\u011frusal (tek y\u00f6nl\u00fc) de\u011fil, dairesel bir s\u00fcre\u00e7tir. Ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fimde verilen herhangi bir mesaj, bu mesaj\u0131 alan ki\u015fi taraf\u0131ndan belli bir bi\u00e7imde alg\u0131lan\u0131r ve bu alg\u0131 sonucunda ortaya olumlu ya da olumsuz bir tepki \u00e7\u0131kar. Buna ki\u015fileraras\u0131\u00a0geribildirim<\/strong>\u00a0diyoruz. \u00d6rne\u011fin, arkada\u015f\u0131n\u0131z\u0131n sizi aramamas\u0131na k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 hisseder, bu duygunuzu ona s\u00f6ylerseniz, arkada\u015f\u0131n\u0131za o davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n sizi nas\u0131l etkiledi\u011fi konusunda bir geribildirim vermi\u015f olursunuz. Ya da ho\u015funuza giden bir arma\u011fan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, bu olumlu duyguyu arma\u011fan\u0131 veren ki\u015fiye iletirseniz, ona olumlu bir geribildirim vermi\u015f olursunuz. Geribildirim olumlu da olsa olumsuz da olsa, mesaj\u0131 g\u00f6nderen ki\u015finin, mesaj\u0131n nas\u0131l alg\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu alg\u0131n\u0131n duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015f d\u00fczeylerinde ne gibi etkiler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n

E\u011fer bir ileti\u015fim durumu s\u00f6z konusu ise, burada mesaj\u0131 verenin davran\u0131\u015f\u0131, mesaj\u0131 alan\u0131n davran\u0131\u015f\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olamaz. B\u00fct\u00fcn ileti\u015fim durumlar\u0131nda veren ve alan aras\u0131nda bir\u00a0etkile\u015fim<\/strong>\u00a0s\u00f6z konusudur. Kendinizi s\u0131n\u0131fta bir sunu\u015f yaparken hayal edin. Orada, dinleyicilerle sizin aran\u0131zda \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc bir mesaj al\u0131\u015fveri\u015fi ya\u015fan\u0131r. Dinleyicilerden ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z geribildirimler sizde belli etkiler yarat\u0131r. \u00d6rne\u011fin, baz\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6zlerinin kapand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da kendi aralar\u0131nda konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrseniz, bu onlar\u0131n s\u0131k\u0131ld\u0131klar\u0131 mesaj\u0131n\u0131 veren olumsuz bir geribildirim olur. Ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z bu geribildirim sizin duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi etkileyerek davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131zda baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r. Ya siz de canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 yitirirsiniz, ya da dinleyicilerin dikkatini kazanmak i\u00e7in anlat\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 cazip hale getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z. Sizin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131zdaki de\u011fi\u015fiklik de dinleyiciler i\u00e7in yeni bir mesaj olu\u015fturarak onlar\u0131n duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015flar\u0131nda yeni etkiler yarat\u0131r. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi dairesel mesaj al\u0131\u015fveri\u015fi, ileti\u015fimi dura\u011fan de\u011fil dinamik bir s\u00fcre\u00e7 haline getirmektedir. Bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde siz de dinleyiciler de hem mesaj alan hem de veren rol\u00fcndesinizdir. Ki\u015fi bu rol\u00fc \u00fcstlendi\u011fi b\u00fct\u00fcn durumlarda ileti\u015fim s\u00fcreci i\u00e7indeki di\u011fer ki\u015fi ya da ki\u015fileri etkileme potansiyelini de ta\u015f\u0131r. Ku\u015fkusuz ki\u015filer d\u0131\u015f\u0131nda ileti\u015fimi etkileyen ba\u015fka unsurlar da vard\u0131r (k\u00fclt\u00fcr, ili\u015fkinin t\u00fcr\u00fc ve roller, mevsim, yer, hava durumu v.s.) Ancak burada ele alaca\u011f\u0131m\u0131z etkiler ki\u015filerin kontrol\u00fc alt\u0131nda olan davran\u0131\u015fsal etkilerdir.<\/p>\n

K\u0130\u015e\u0130LERARASI \u0130LET\u0130\u015e\u0130M\u0130N TEMEL \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130<\/strong><\/p>\n

1- \u0130ki insan biraraya geldi\u011fi ve birbirlerini farkettikleri anda ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fim ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur.<\/p>\n

Bu, ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fimin en temel ilkesidir. Bir kar\u015f\u0131la\u015fma s\u00fcrecinde, ki\u015filer birbirlerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda iseler, b\u00fct\u00fcn davran\u0131\u015flar bir mesaj de\u011feri i\u00e7erir ve ileti\u015fim ya\u015fan\u0131r. S\u00f6zc\u00fckler de ileti\u015fim potansiyeli i\u00e7erir, sessizlik de. Harekette de bunu g\u00f6rebilirsiniz, hareketsizlikte de. Konu\u015fma olmamas\u0131 ya da di\u011fer ki\u015fiyi\/ki\u015fileri g\u00f6rmezlikten gelmek ileti\u015fim olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. \u00d6rne\u011fin, bir otob\u00fcs yolculu\u011funda, yan\u0131n\u0131zda oturan ki\u015fiye arkan\u0131z\u0131 d\u00f6nerek ve hi\u00e7 konu\u015fmayarak onunla ileti\u015fime girmedi\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. Oysa orada, o ki\u015fiye sessiz bir mesaj vermektesiniz: “\u015eu anda sizinle konu\u015fmak istemiyorum”. Ayn\u0131 \u015fekilde ki\u015filer aras\u0131ndaki darg\u0131nl\u0131k da ileti\u015fimin bitti\u011fini g\u00f6stermez. Ki\u015filer, darg\u0131n olduklar\u0131 s\u00fcre boyunca birbirlerine k\u0131zg\u0131n olduklar\u0131 ve konu\u015fmak istemedikleri mesaj\u0131n\u0131 verirler.<\/p>\n

Birbirimizin fark\u0131nda oldu\u011fumuz s\u00fcrece ileti\u015fim kurmamak s\u00f6z konusu de\u011fildir. Konu\u015fmay\u0131 reddetmek de bir ileti\u015fim mesaj\u0131d\u0131r ve \u00f6nemli bir mesajd\u0131r.<\/p>\n

2- Ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fimde hem\u00a0i\u00e7erik<\/em>, hem de\u00a0s\u00fcre\u00e7<\/em>\u00a0vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fimde s\u00f6zel mesaj al\u0131\u015fveri\u015fleri s\u0131ras\u0131nda mesajlar\u0131n s\u00f6zc\u00fcklerle s\u0131n\u0131rlanan b\u00f6l\u00fcm\u00fcne i\u00e7erik ad\u0131n\u0131 veriyoruz. Ancak ileti\u015fimde s\u00f6zc\u00fckler kadar, ses tonu, beden duru\u015fu, mimikler ve jestler de \u00f6nemlidir. \u0130leti\u015fimin s\u00f6zel olmayan unsurlar\u0131, s\u00f6zc\u00fcklerin vermedi\u011fi ya da vermek istemedi\u011fi mesajlar\u0131 verebilir. S\u00f6zel ileti\u015fim s\u0131ras\u0131nda verilen mesaj\u0131n s\u00f6zc\u00fcklerle s\u0131n\u0131rl\u0131 i\u00e7eri\u011finin \u00f6tesinde verilen di\u011fer mesajlara da s\u00fcre\u00e7 diyoruz. S\u00fcre\u00e7, s\u00f6ze d\u00f6k\u00fclmeyen alt mesaj\u0131n nas\u0131l bir mesaj oldu\u011funu g\u00f6sterir. \u00d6rne\u011fin, “saat ka\u00e7” sorusunu ele alal\u0131m. Bu basit g\u00f6r\u00fcnen soru, farkl\u0131 durumlarda ve farkl\u0131 bi\u00e7imlerde soruldu\u011funda birbirinden farkl\u0131 mesajlar verebilir. Bu mesajlar\u0131 i\u00e7erik ve s\u00fcre\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan inceleyebiliriz:<\/p>\n

DURUM 1<\/strong>
\nSokakta tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131z birisi “saat ka\u00e7?” sorusunu soruyor
\n\u0130\u00e7erik:<\/strong>\u00a0Saat ka\u00e7?
\nS\u00fcre\u00e7:<\/strong>\u00a0Saati \u00f6\u011frenmek istiyorum.<\/p>\n

DURUM 2<\/strong>
\nPatron, sabah i\u015fe geciken sekreterine “saat ka\u00e7?” sorusunu soruyor
\n\u0130\u00e7erik:<\/strong>\u00a0Saat ka\u00e7?
\nS\u00fcre\u00e7:<\/strong>\u00a0Ge\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131n i\u00e7in sana k\u0131zg\u0131n\u0131m.<\/p>\n

DURUM 3<\/strong>
\nPatron, sekreterine g\u00fcn\u00fcn herhangi bir saatinde “saat ka\u00e7?” sorusunu soruyor.
\n\u0130\u00e7erik:<\/strong>\u00a0Saat ka\u00e7?
\nS\u00fcre\u00e7:<\/strong>\u00a0Saati \u00f6\u011frenmek istiyorum.<\/p>\n

\u00d6rneklerde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, ayn\u0131 i\u00e7erik farkl\u0131 zaman ve durumlarda farkl\u0131 mesajlar verebilmektedir. Ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fimde birbirimize verdi\u011fimiz mesajlar yaln\u0131zca s\u00f6zc\u00fcklerin anlam\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmay\u0131p, s\u00f6zel olmayan di\u011fer ileti\u015fim yollar\u0131yla zenginle\u015ftirilir. Herhangi bir\u015feyi s\u00f6ylemek i\u00e7in se\u00e7ilen zaman, kullan\u0131lan ifade, ses tonu, mimikler gibi s\u00f6zel olmayan ifade ara\u00e7lar\u0131, verilen mesaj\u0131n, mesaj\u0131 alan ki\u015fi taraf\u0131ndan belli bi\u00e7imlerde alg\u0131lanmas\u0131na ve yorumlanmas\u0131na yol a\u00e7ar. Bunlar, mesaj\u0131n i\u00e7eri\u011fi hakk\u0131nda verilen bilgilerdir. \u00d6yleyse ileti\u015fimde s\u00fcre\u00e7 en az i\u00e7erik kadar, hatta bazen daha da \u00f6nemlidir. \u0130leti\u015fim s\u0131ras\u0131nda kar\u015f\u0131m\u0131zdaki ki\u015fi, ne s\u00f6yledi\u011fimize oldu\u011fu kadar, onu nas\u0131l s\u00f6yledi\u011fimize de bir tepki verir. Genellikle de ikincisine…. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00fcre\u00e7, s\u00f6ylenenlerin neden s\u00f6ylendi\u011fine ili\u015fkin ipu\u00e7lar\u0131 verir. \u0130nsanlar\u0131n da daha duyarl\u0131 olduklar\u0131 boyut budur. Bu nedenle s\u00f6ylediklerimizi nas\u0131l s\u00f6yledi\u011fimize ve kar\u015f\u0131m\u0131zdaki ki\u015finin bu mesaj\u0131 nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren ipu\u00e7lar\u0131na dikkat etmek sa\u011fl\u0131kl\u0131 ileti\u015fimin \u00f6nemli ayr\u0131nt\u0131lar\u0131ndand\u0131r. E\u011fer ileti\u015fimde s\u00fcre\u00e7 ve i\u00e7erik farkl\u0131 mesajlar veriyorsa ya da s\u00fcre\u00e7 net de\u011filse, bu durumda ileti\u015fimde t\u0131kan\u0131kl\u0131klar, yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmalar ya da belirsizlikler ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

\u015e\u00f6yle bir durum hayal edin: S\u0131nava \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in ders notlar\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve sonra da kaybetti\u011finiz bir arkada\u015f\u0131n\u0131zla s\u0131navdan sonra kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorsunuz ve size, “lanet olsun s\u0131navda hi\u00e7 bir\u015fey yapamad\u0131m!” diyor. B\u00f6yle bir durumda akl\u0131n\u0131zdan ge\u00e7ebilecek olan d\u00fc\u015f\u00fcncelerden baz\u0131lar\u0131n\u0131 s\u0131ralayal\u0131m:<\/p>\n

a) S\u0131nav\u0131 k\u00f6t\u00fc ge\u00e7mi\u015f, anla\u015f\u0131lan \u00e7ok k\u0131zg\u0131n. Sesinin tonu ve s\u00f6yledikleri bunu anlat\u0131yor.
\nb) Acaba bu bir su\u00e7lama m\u0131? Defterini ben kaybetmi\u015ftim. E\u011fer beni su\u00e7luyorsa acaba ne yapmam\u0131 bekliyor? Tekrar \u00f6z\u00fcr m\u00fc dilemeliyim, ona bir \u015fekilde yard\u0131m m\u0131 etmeliyim? Ne yapmal\u0131y\u0131m?
\nc) Belki de yaln\u0131zca s\u0131nav\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fc ge\u00e7mesinden dolay\u0131 k\u0131zg\u0131n ve \u00fczg\u00fcn. Su\u00e7lam\u0131yor olabilir. E\u011fer b\u00f6yle ise ne yapmal\u0131?
\nd) Onu dinleyip duygular\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak m\u0131 daha iyi olur, teselli edilmek mi ister, yoksa ona bir bardak \u00e7ay almam\u0131 m\u0131 tercih eder?<\/span><\/p>\n

E\u011fer arkada\u015f\u0131n\u0131z sizin yan\u0131n\u0131za gelip “s\u0131nav berbat ge\u00e7ti, \u00e7ok sinirliyim; hadi birer \u00e7ay al da i\u00e7elim” deseydi, onun sizden ne bekledi\u011fini anlamakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmez, mesaj\u0131n ne oldu\u011fu \u00fczerinde bu kadar d\u00fc\u015f\u00fcnmezdiniz. Bu \u00f6rnekte, hem i\u00e7erik, hem de s\u00fcre\u00e7, mesaj\u0131 net bir bi\u00e7imde anlayabilmek i\u00e7in yeterli de\u011fil.<\/p>\n

Bu gibi durumlarda kar\u015f\u0131n\u0131zdaki ki\u015fiye as\u0131l s\u00f6ylemek istedi\u011fi \u015feyin ne oldu\u011funu sormazsan\u0131z, s\u00f6ylenenleri kendi alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bi\u00e7imde de\u011ferlendirirsiniz. E\u011fer kendi alg\u0131n\u0131z, kar\u015f\u0131n\u0131zdakinin vermek istedi\u011fi mesaja uymazsa, bu alg\u0131n\u0131n etkisiyle verdi\u011finiz tepki, o ileti\u015fim s\u00fcrecinde baz\u0131 sorunlar yaratabilir. Yine yukar\u0131daki \u00f6rne\u011fi ele al\u0131n, arkada\u015f\u0131n\u0131z sizden bunu beklemedi\u011fi halde defalarca \u00f6z\u00fcr dilemeniz o andaki ileti\u015fimde gerginlik ve s\u0131k\u0131nt\u0131 yaratabilir. Etkili bir mesaj al\u0131\u015fveri\u015fi i\u00e7in verilmek istenen ger\u00e7ek mesaj a\u00e7\u0131k olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

E\u011fer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z mesaj size \u00e7ok net gelmiyorsa, “s\u00f6ylemek istedi\u011fin \u015feyi tam anlayamad\u0131m” gibi bir soru sorarak netle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fabilirsiniz. Ya da “ben senin s\u00f6ylediklerini \u015f\u00f6yle alg\u0131l\u0131yorum” diyerek mesaj\u0131 nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131n\u0131zdaki ki\u015fiye iletebilirsiniz.<\/p>\n

Alg\u0131,\u00a0<\/strong>bili\u015fsel fonksiyonlarla ger\u00e7ekle\u015fen bir s\u00fcre\u00e7tir. Alg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda zihine gelen bilgiler bir tak\u0131m s\u00fczge\u00e7lerden ge\u00e7irilir. Bu bilgilere bi\u00e7im verilir ve isimlendirilir. Nesneleri bile, varolan b\u00fct\u00fcn \u00f6zellikleriyle olduklar\u0131 gibi alg\u0131lamayabiliriz. Alg\u0131lama s\u00fcreci sonunda belle\u011fimiz alg\u0131lanan \u015feyin asl\u0131na uygun foto\u011fraf\u0131n\u0131 de\u011fil, bir reprod\u00fcksiyonunu al\u0131r. K\u0131sacas\u0131 alg\u0131lama, ki\u015finin ge\u00e7mi\u015f ya\u015fant\u0131s\u0131ndan, gelecekle ilgili beklentilerinden ve o andaki duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden etkilenen, ki\u015fiye \u00f6zg\u00fc bir s\u00fcre\u00e7tir. Hepimizin kameras\u0131 birbirinden farkl\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bu nedenle ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fimde alg\u0131 farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ve bunlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 sorunlarla s\u0131k s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015fmaktay\u0131z. Bu sorunlar\u0131 ili\u015fkilere zarar vermeyecek d\u00fczeye indirgemek i\u00e7in, ileti\u015fim s\u00fcreci i\u00e7inde duruma ve verilen mesajlara ili\u015fkin hem kendi alg\u0131m\u0131z\u0131 hem de kar\u015f\u0131m\u0131zdakinin alg\u0131s\u0131n\u0131 netle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015farak, i\u00e7eri\u011fin \u00f6tesindeki s\u00fcreci yakalayabilmek \u00f6nemlidir.<\/p>\n

3- Ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fimde, taraflar\u0131n verdi\u011fi mesajlar\u0131n s\u0131ralamas\u0131 s\u00fcre\u00e7 boyutunda ele al\u0131nmas\u0131 gereken bir konudur.<\/strong><\/p>\n

\u0130leti\u015fim s\u00fcreci i\u00e7inde bir mesaj\u0131n ard\u0131ndan hangi mesaj\u0131n geldi\u011fi etkile\u015fimden \u00e7\u0131kar\u0131lan anlam\u0131 etkiler. \u00d6rne\u011fin, bir kar\u0131?koca anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131nda erkek diyor ki “kar\u0131m d\u0131rd\u0131r ediyor, s\u00f6yleniyor, ben de kulaklar\u0131m\u0131 t\u0131kay\u0131p bir k\u00f6\u015feye \u00e7ekiliyorum ve gazetemi okuyorum”. Kad\u0131n ise durumu \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: “Kocam beni hi\u00e7 dinlemiyor, sorunlarla ilgilenmiyor, kay\u0131ts\u0131z bir \u015fekilde gazetesini okuyor. Ben de onunla konu\u015fabilmek i\u00e7in durmadan s\u00f6ylenmek zorunda kal\u0131yorum.”<\/p>\n

Bu \u00f6rnekte erkek de kad\u0131n da kendi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 durumu bir neden?sonu\u00e7 ili\u015fkisi \u00e7er\u00e7evesinde yorumlayarak “bunlara sen neden oluyorsun” mesaj\u0131n\u0131 vermekteler.<\/p>\n

\u0130ki ki\u015fi biraraya geldi\u011finde ileti\u015fim ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funa ve bu, do\u011frusal de\u011fil, dairesel bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011funa g\u00f6re ki\u015fileraras\u0131 ili\u015fkilerimizde biraraya gelip, birbirimizin fark\u0131na vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z anda, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 davran\u0131\u015flar zinciri ba\u015flar.\u00a0Davran\u0131\u015f,\u00a0<\/strong>ak\u0131l?duygu ve beden i\u015fbirli\u011finin bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Davran\u0131\u015flar t\u00fcm\u00fcyle ki\u015fisel se\u00e7imlerdir. Bazen sa\u011fl\u0131kl\u0131, bazen de sa\u011fl\u0131ks\u0131z olabilirler. Ancak burada vurgulanmak istenen, mesajlar\u0131n niteli\u011fi ve i\u00e7eri\u011fi de\u011fil, bir mesaj\u0131n mutlaka bir di\u011ferini getirece\u011fi ve davran\u0131\u015flar\u0131n bir s\u0131ray\u0131 izledi\u011fi ger\u00e7e\u011fidir. Kar\u015f\u0131m\u0131zdakinin hangi s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan neyi s\u00f6yledi\u011fimiz, ya da onun hangi davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan neyi yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, s\u00fcreci incelerken \u00f6nemle \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken konulardan biridir. Bu nedenle yukar\u0131daki \u00f6rnekte oldu\u011fu gibi, ortada bir \u00e7at\u0131\u015fma varsa etkile\u015fimin ne \u015fekilde yol ald\u0131\u011f\u0131na bakmak gerekir. B\u00f6yle bir anda ki\u015filer al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131 i\u00e7ine kilitlenmek yerine etkile\u015fim s\u00fcrecinin ba\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fcp bu noktaya nas\u0131l geldiklerini birlikte ara\u015ft\u0131r\u0131rlarsa problem \u00e7\u00f6z\u00fcmlenebilir.<\/p>\n

4- S\u00f6zel olmayan ileti\u015fim yollar\u0131n\u0131n ki\u015fileraras\u0131 ili\u015fkilerdeki \u00f6nemi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. S\u00f6zel olmayan ileti\u015fim; duru\u015f, bak\u0131\u015f, mimikler; jestler; ses tonu gibi ifade bi\u00e7imlerini i\u00e7erir.<\/strong><\/p>\n

\u0130leti\u015fimde s\u00f6zel olmayan ipu\u00e7lar\u0131 en az s\u00f6zc\u00fckler kadar, hatta zaman zaman daha da etkili olabilmektedir. Bunlar bazen do\u011frudan mesaj vermek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin, birine \u00f6fkeli oldu\u011funuzu onun g\u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u00e7ine dik dik bakarak belli etmeye \u00e7al\u0131\u015fabilirsiniz. Bazen de s\u00f6zel bir mesaj\u0131 yorumlayabilmek i\u00e7in ona e\u015flik eden s\u00f6zel olmayan ifade yollar\u0131na dikkat edilir. \u00d6rne\u011fin, “seninle konu\u015fmak istedi\u011fim \u015feyler var” gibi bir c\u00fcmlenin ard\u0131nda nas\u0131l bir mesaj oldu\u011funu, bunu s\u00f6yleyen ki\u015finin kulland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zel olmayan ifade yollar\u0131n\u0131 (bak\u0131\u015f\u0131, ses tonu, mimikleri, duru\u015fu, se\u00e7ilen zaman) de\u011ferlendirerek yorumlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z. Bu ifade, \u00f6fkeli bir tart\u0131\u015fman\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 da g\u00f6sterebilir, romantik bir konu\u015fman\u0131n \u00f6n haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 da olabilir, o ki\u015finin kendi \u00f6zel sorunlar\u0131n\u0131 sizinle payla\u015fmak istedi\u011fi anlam\u0131na da gelebilir.<\/p>\n

Davran\u0131\u015f, ki\u015fileraras\u0131 ili\u015fkilerde s\u00f6zc\u00fcklerden daha fazla dikkate al\u0131nan bir ifade arac\u0131d\u0131r. S\u00f6zel mesajlar gibi, s\u00f6zel olmayan mesajlar da ki\u015fiye ya da duruma \u00f6zg\u00fc alg\u0131land\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yanl\u0131\u015f yorumlanabilir.<\/p>\n

\u00d6rnek: bir erkek, e\u015fine \u00e7i\u00e7ek g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. E\u015fi ise bu jesti ku\u015fku ile kar\u015f\u0131l\u0131yor ve kocas\u0131n\u0131n, itiraf edemedi\u011fi bir su\u00e7u \u00f6rtbas etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yorumunu yap\u0131yor. Bu alg\u0131n\u0131n ve yorumun olu\u015fmas\u0131nda bir\u00e7ok farkl\u0131 etken rol oynayabilir:<\/p>\n

– Kocas\u0131n\u0131n \u00e7i\u00e7ek alma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yoktur.
\n– Ge\u00e7mi\u015fte kocas\u0131yla benzer bir durum ya\u015fam\u0131\u015f olabilir.
\n– Ge\u00e7mi\u015fte ba\u015fkas\u0131yla benzer bir durum ya\u015fam\u0131\u015f olabilir.
\n– \u00c7evresinde b\u00f6yle bir olaya tan\u0131k olmu\u015f olabilir.<\/p>\n

Oysa kocas\u0131 yaln\u0131zca i\u00e7inden geldi\u011fi i\u00e7in \u00e7i\u00e7ek getirmi\u015ftir! Kar\u015f\u0131m\u0131zdaki ki\u015finin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 alg\u0131lama ve yorumlama bi\u00e7imimiz onunla olan ili\u015fkimizi etkiler. Yukar\u0131daki \u00f6rnekte, kad\u0131n\u0131n ku\u015fkucu yakla\u015f\u0131m\u0131nda ve yorumlar\u0131nda \u0131srarl\u0131 olmas\u0131 ili\u015fkide \u00e7at\u0131\u015fma yaratabilir. Ba\u015fka bir \u00f6rnek vermek gerekirse; \u00e7ekingen oldu\u011fu i\u00e7in duygular\u0131n\u0131 d\u0131\u015fa vuramayan ve insanlardan uzak duran biri \u00e7evresindekiler taraf\u0131ndan so\u011fuk ve kibirli alg\u0131lanabilir. Bu alg\u0131ya bir ger\u00e7e\u011fe inan\u0131r gibi inanmak da o ki\u015finin d\u0131\u015flanmas\u0131na, uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na neden olabilir. Uzakl\u0131k devam etti\u011fi s\u00fcrece bu alg\u0131 daha da peki\u015fir. Ancak bu alg\u0131n\u0131z\u0131n ger\u00e7e\u011fi yans\u0131t\u0131p yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in o ki\u015fiye yakla\u015f\u0131p tan\u0131maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsan\u0131z, ger\u00e7ek duygular\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenme f\u0131rsat\u0131n\u0131z olur ve bunun sonucunda alg\u0131n\u0131z da de\u011fi\u015fir. B\u00f6ylelikle ili\u015fkinin bi\u00e7imini de\u011fi\u015ftirme f\u0131rsat\u0131 do\u011fmu\u015f olur.<\/p>\n

Herhangi bir durumu, nesneyi, s\u00f6zel mesaj\u0131 ya da bir bilgiyi ger\u00e7e\u011finden farkl\u0131 alg\u0131lama durumuna, “alg\u0131 \u00e7arp\u0131tmas\u0131” ya da “\u00e7arp\u0131k alg\u0131lama” ad\u0131n\u0131 veriyoruz. Bu durum, genellikle yetersiz veriyle yola \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7abuk sonuca vard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. S\u00f6zel davran\u0131\u015f\u0131n do\u011fru alg\u0131lama i\u00e7in tek ba\u015f\u0131na yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha \u00f6nce vurgulam\u0131\u015ft\u0131k. Ayn\u0131 \u015fekilde, s\u00f6zel olmayan ipu\u00e7lar\u0131 da do\u011fru alg\u0131lama i\u00e7in yeterli de\u011fildir. \u00c7arp\u0131k alg\u0131lamalar hem ki\u015finin kendisine, hem de ili\u015fkilere zarar verebilir. \u00d6rne\u011fin, yetersiz verilerden yola \u00e7\u0131karak, \u00e7evrenizdeki ki\u015filerden ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z mesajlar\u0131 yanl\u0131\u015f yorumlar ve “kimse beni sevmiyor” gibi bir sonuca var\u0131rsan\u0131z, bu alg\u0131n\u0131n olumsuz etkisiyle kendinizi di\u011fer insanlardan uzak tutabilirsiniz. \u0130li\u015fkiye girmedi\u011finiz i\u00e7in de sevgi al\u0131\u015fveri\u015finde bulunamazs\u0131n\u0131z. Bu durum de\u011fi\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece her ge\u00e7en g\u00fcn inanc\u0131n\u0131z daha da peki\u015fir ve sonunda kendinize, kimsenin sizi sevmedi\u011fini kan\u0131tlars\u0131n\u0131z. Oysa ba\u015flang\u0131\u00e7ta bu, ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmayan \u00e7arp\u0131k bir alg\u0131d\u0131r. Ancak ona inan\u0131p kendinizi insanlardan uzak tutman\u0131z sonucunda hem onlara hem de kendinize sevgi kanal\u0131n\u0131 kapatt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in bu varsay\u0131m ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Buna “kendini ger\u00e7ekle\u015ftiren kehanet” diyoruz. Tan\u0131mlamak gerekirse; kendini ger\u00e7ekle\u015ftiren kehanet, ger\u00e7e\u011fin \u00e7arp\u0131t\u0131lmas\u0131 sonucunda olu\u015fturulan alg\u0131n\u0131n, zaman i\u00e7inde ger\u00e7e\u011fi etkileyerek de\u011fi\u015ftirmesidir.<\/p>\n

\u00c7evremizdekileri tan\u0131maya ve onlar\u0131n bize olan yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken alg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tabilmesi i\u00e7in, farkl\u0131 yollarla gelen mesajlar aras\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131 se\u00e7mek yerine, olabildi\u011fince fazla veri toplamak daha sa\u011fl\u0131kl\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca \u00e7evremizdekilerin de bizimle ilgili alg\u0131lar\u0131 ne s\u00f6ylediklerimizle s\u0131n\u0131rlanmal\u0131d\u0131r, ne de g\u00f6sterdiklerimizle..S\u00f6zc\u00fcklerle beden dilinin birbiriyle uyum i\u00e7inde olmas\u0131, birbiriyle \u00e7eli\u015fen de\u011fil, birbirini tamamlayan mesajlar vermesi, \u00e7evremizdekilerin bizim i\u00e7in olu\u015fturduklar\u0131 alg\u0131lar\u0131n ger\u00e7e\u011fe daha yak\u0131n olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n

B\u0130R \u0130HT\u0130YA\u00c7 OLARAK K\u0130\u015e\u0130LERARASI \u0130LET\u0130\u015e\u0130M<\/strong><\/p>\n

D\u00fcnyaya geli\u015fimizle birlikte bir \u00f6\u011frenme s\u00fcreci i\u00e7ine gireriz ve ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in ke\u015ffe \u00e7\u0131kar\u0131z. \u00d6nce temel olan beslenme ve doyma ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in anne memesini ke\u015ffederiz. Bu d\u00f6nemde her ne kadar kendimizi ve d\u00fcnyay\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak alg\u0131lasak da, ilk ki\u015fileraras\u0131 etkile\u015fimimiz ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130htiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in kendimizin d\u0131\u015f\u0131ndaki bir varl\u0131kla; anne ya da bir ba\u015fka “bak\u0131c\u0131” ile etkile\u015fime gireriz. Bu d\u00f6nem i\u00e7inde, hepimizin \u00e7ok iyi bildi\u011fi a\u00e7\u0131k bir mesaj al\u0131\u015fveri\u015fi vard\u0131r. \u00c7ocuk, ac\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman a\u011flayarak “ac\u0131kt\u0131m” mesaj\u0131n\u0131 verir. Anne ya da ona bakan ki\u015fi mesaj\u0131 al\u0131p, bunu \u00e7ocu\u011fun ac\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7iminde yorumlarsa onu besler. Bu da anneden giden mesajd\u0131r. Doyurulan \u00e7ocuk susarak anneye olumlu bir geribildirim verir. \u00c7ocukta reflekslerle ba\u015flayan bu ileti\u015fim kurma becerisi uygun davran\u0131\u015flar\u0131n \u00f6\u011frenilmesiyle geli\u015fmeye devam eder.<\/p>\n

\u0130lk bebeklik d\u00f6neminde yeme eylemi ve bu eylemden zevk alma, \u00e7ocu\u011fun ya\u015fam\u0131ndaki en \u00f6nemli ihtiya\u00e7t\u0131r. Ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fim ise bu ihtiyac\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 do\u011frultusunda bir ara\u00e7 olma \u00f6nemi ta\u015f\u0131r. Ancak daha sonraki d\u00f6nemlerde, ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fimin kendisi bir ihtiya\u00e7 olmaya ve kendi ba\u015f\u0131na bir anlam kazanmaya ba\u015flar. \u00c7ocuk, ilk geli\u015fim d\u00f6nemindeki benmerkezci ve edilgen konumundan yava\u015f yava\u015f \u00e7\u0131kar. Art\u0131k d\u00fcnyadaki her\u015feyin, onun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in programlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamaya ba\u015flayacakt\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde \u00e7ocuk baz\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131 ya\u015famak durumundad\u0131r.
\n\u00d6rne\u011fin, annesini ya da babas\u0131n\u0131 her istedi\u011finde yan\u0131nda bulamaz. Hareket yetene\u011fi ve hareket alan\u0131 geni\u015flemi\u015ftir ancak kendini koruma becerileri hen\u00fcz olu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Bedensel eylemi artt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, anne, baba ya da evdeki di\u011fer ki\u015filer de \u00e7ocu\u011fun \u00e7evresel tehlikelerden korunmas\u0131n\u0131 art\u0131k eskisi kadar kontrol edememektedirler. Bu nedenle \u00e7ocuk, zaman zaman \u00e7arpma, d\u00fc\u015fme gibi nedenlerle can\u0131n\u0131n ac\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 hisseder. Doymak, zevk almak gibi duygular\u0131n yan\u0131s\u0131ra; yoksunluk, ac\u0131 \u00e7ekmek gibi duygular\u0131n da varoldu\u011funu \u00f6\u011frenen \u00e7ocuk i\u00e7in d\u00fcnya, yava\u015f yava\u015f kendi ger\u00e7e\u011fini g\u00f6sterir. Annesini ve babas\u0131n\u0131 kendinden ba\u011f\u0131ms\u0131z ki\u015filer olarak alg\u0131lamaya ba\u015flar ve istediklerini alabilmek, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 giderebilmek i\u00e7in bir\u015feyler yapmas\u0131 gerekti\u011fini, edilgen de\u011fil, etkin olmas\u0131 gerekti\u011fini ke\u015ffeder. Farkl\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n ki\u015fileri farkl\u0131 bi\u00e7imlerde etkiledi\u011fini g\u00f6rd\u00fck\u00e7e davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u015fekillendirmeye, repertuar\u0131na yeni davran\u0131\u015flar eklemeye devam eder. \u00d6rne\u011fin, tuvalet e\u011fitimi s\u0131ras\u0131nda \u00e7i\u015fini s\u00f6ylemesinin annesini sevindirdi\u011fini, alt\u0131n\u0131 \u0131slatmas\u0131n\u0131n da onu k\u0131zd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 farkeder. Bu geribildirimler sayesinde insiyatifi kendi kendine davran\u0131\u015f ba\u015flatma ve y\u00f6nlendirme \u00f6zelli\u011fi geli\u015fir. Bu d\u00f6nemde ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 ve bundan zevk duyman\u0131n yan\u0131s\u0131ra, ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda di\u011fer insanlarla etkile\u015fim i\u00e7inde olmak ve bu etkile\u015fimden zevk almak da \u00f6nem kazan\u0131r. Zihinsel geli\u015fimle birlikte, devam eden ki\u015fileraras\u0131 etkile\u015fimler i\u00e7inde \u00e7ocuk, di\u011fer insanlar\u0131n da kendilerine \u00f6zg\u00fc d\u00fcnyalar\u0131 oldu\u011funu, kendilerine \u00f6zg\u00fc farkl\u0131 alg\u0131lar\u0131 oldu\u011funu ke\u015ffeder ve kendi bulu\u015flar\u0131n\u0131 onlar\u0131n alg\u0131lar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmaya ba\u015flar.<\/p>\n

Geli\u015fimimiz boyunca, s\u00fcrekli olarak \u00e7evremizdeki di\u011fer ki\u015fileri g\u00f6zlemleriz. Nas\u0131l olduklar\u0131n\u0131, bizi nas\u0131l g\u00f6rd\u00fcklerini ve bize nas\u0131l davrand\u0131klar\u0131n\u0131 inceleriz. Bu ke\u015fifler s\u0131ras\u0131ndaki ki\u015fileraras\u0131 etkile\u015fim ayn\u0131 zamanda bir ki\u015fileraras\u0131 \u00f6\u011frenmedir. Ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 devam ettirmek ve i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyaya uyum sa\u011flamak i\u00e7in uygun davran\u0131\u015f bi\u00e7imlerini \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z. Erken ya\u015flarda bu davran\u0131\u015flar anne-baba yard\u0131m\u0131 ile, daha sonra da arkada\u015flar, \u00f6\u011fretmenler ve di\u011fer \u00f6nemli ki\u015filerin etkisiyle \u00f6\u011frenilir, geli\u015ftirilir. Toplum taraf\u0131ndan genel olarak onaylanm\u0131\u015f davran\u0131\u015f normlar\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n \u015fekillenmesinde b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Kendi alg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 di\u011fer ki\u015filerin alg\u0131lar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rken, bunlar\u0131n bizim i\u00e7in \u00f6nemi olan ki\u015filer taraf\u0131ndan onaylanmas\u0131 ihtiyac\u0131n\u0131 duyar\u0131z. Baz\u0131 geli\u015fim kuramlar\u0131na g\u00f6re,\u00a0sosyal etkile\u015fim,\u00a0<\/strong>geli\u015fimimizde ve kimlik olu\u015fumunda en \u00f6nemli etkendir. Etkile\u015fim s\u0131ras\u0131nda kendimiz hakk\u0131nda \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011freniriz.<\/p>\n

Di\u011fer ki\u015filerin bize nas\u0131l davrand\u0131klar\u0131, onlar\u0131n bizi alg\u0131lay\u0131\u015f bi\u00e7imi hakk\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131d\u0131r. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bizi alg\u0131lay\u0131\u015f bi\u00e7imi bizim kendimizle ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerimize \u015fekil vererek kendimiz i\u00e7in olu\u015fturdu\u011fumuz benlik alg\u0131s\u0131n\u0131 etkiler. Benlik alg\u0131m\u0131z ve kendimize verdi\u011fimiz de\u011fer de kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birbirini etkiler. E\u011fer ki\u015filerle nas\u0131l bir ileti\u015fim ve etkile\u015fim i\u00e7inde oldu\u011fumuz kendimiz i\u00e7in olu\u015fturdu\u011fumuz imaj\u0131 etkiliyorsa, kendimize verdi\u011fimiz de\u011feri de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak etkiler. \u00d6rne\u011fin, arkada\u015flar\u0131n\u0131z\u0131n \u00e7o\u011fu ile aran\u0131z\u0131n bozuldu\u011fu bir d\u00f6nemde iseniz, kendinizi sorgulamaya, yarg\u0131lamaya daha yatk\u0131n olursunuz ve kendinize olan g\u00fcveniniz daha \u00e7abuk zedelenir. \u0130li\u015fkileriniz \u00e7ok iyi gidiyor ise kendinizden ho\u015fnut olman\u0131z daha kolayd\u0131r. Ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fim ki\u015fiye benlik alg\u0131s\u0131n\u0131, kendine verdi\u011fi de\u011feri, kendine olan sayg\u0131s\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenini \u00f6l\u00e7me f\u0131rsat\u0131 verdi\u011fi i\u00e7in ki\u015finin ya\u015fam\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli ihtiya\u00e7lar\u0131ndan biri olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

E\u011fer ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bizi nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek bu kadar \u00f6nemli ise, o zaman bunu \u00f6\u011frenmenin en sa\u011fl\u0131kl\u0131 yolunu bulmam\u0131z gerekmektedir. Bu da ki\u015filerden dolays\u0131z geribildirim almakt\u0131r. Hangi davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n insanlarda hangi etkiyi b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 onlara sorarak hem onlar\u0131n bizim i\u00e7in olu\u015fturduklar\u0131 alg\u0131y\u0131 netle\u015ftirebilme, hem de kendimizde de\u011fi\u015ftirmek istedi\u011fimiz baz\u0131 y\u00f6nlerin fark\u0131na varma olana\u011f\u0131 bulabiliriz. Ba\u015fkalar\u0131ndan kendimizle ilgili alaca\u011f\u0131m\u0131z geribildirimler bizim benlik alg\u0131m\u0131z\u0131 ve benlik sayg\u0131m\u0131z\u0131 etkileyece\u011fi i\u00e7in, bu geribildirimleri ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015filerin, d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcne ve a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131na g\u00fcvendi\u011fimiz insanlar olmas\u0131 \u00f6nemlidir. Geribildirim bize aynadaki yans\u0131mam\u0131z\u0131 g\u00f6sterir. Bir bak\u0131ma, di\u011fer ki\u015filer bize bir ayna tutarlar. Aynaya hangi taraf\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6sterirseniz, o taraf\u0131n\u0131z\u0131n yans\u0131mas\u0131n\u0131 al\u0131rs\u0131n\u0131z. Bu nedenle insanlardan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z geribildirim de onlara g\u00f6sterdi\u011fimiz y\u00f6n\u00fcm\u00fczle ilgilidir. Kendimizi oldu\u011fumuzdan farkl\u0131 g\u00f6sterirsek, bu onlarda \u00e7arp\u0131k alg\u0131lar\u0131n olu\u015fmas\u0131na yola\u00e7ar. Oysa ger\u00e7ek benli\u011fimizi g\u00f6sterdi\u011fimizde ger\u00e7e\u011fin yans\u0131malar\u0131n\u0131 g\u00f6rme \u015fans\u0131m\u0131z olur.<\/p>\n

Ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fim bir\u00e7ok farkl\u0131 ihtiyac\u0131n giderilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ya\u015fam boyutudur. Bu ihtiya\u00e7lar\u0131; biyolojik, duygusal, d\u00fc\u015f\u00fcnsel, sosyal gibi birbirinden kesin \u00e7izgilerle ay\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmak yerine, \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyelim:\u00a0Varolu\u015fumuzun tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmak i\u00e7in ba\u015fkalar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetmeye ihtiyac\u0131m\u0131z vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

K\u0130\u015e\u0130LERARASI ALGININ \u0130LET\u0130\u015e\u0130MDEK\u0130 YER\u0130<\/strong><\/p>\n

\u0130leti\u015fim kurman\u0131n ilk ad\u0131m\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131zdaki ki\u015fi i\u00e7in bir izlenim olu\u015fturmakt\u0131r. Bu izlenim, o ki\u015fiye olan davran\u0131\u015f ve tepkilerimizi y\u00f6nlendirir ve onunla olan ileti\u015fimimizin niteli\u011fini?niceli\u011fini etkiler. \u0130lk izlenimlerin olu\u015fmas\u0131nda, daha \u00f6nceden zihnimizde \u015fekillenmi\u015f olan \u015femalar \u00f6nemli bir rol oynar.\u00a0\u015eema;\u00a0<\/strong>nesneler, ki\u015filer, olaylar, roller hakk\u0131ndaki inan\u00e7 ve duygular\u0131m\u0131z\u0131n kategoriler halinde biriktirilerek organize edilmi\u015f zihinsel \u00f6r\u00fcnt\u00fcleridir. Zihin, s\u0131n\u0131flamalar yoluyla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z her bilgiyi bir kategoriye yerle\u015ftirme ihtiyac\u0131 duyar\u0131z. \u00d6rne\u011fin, g\u00f6z\u00fcn\u00fcz kapal\u0131yken birisi a\u011fz\u0131n\u0131za bir nesne verse, \u00f6nce bunun yenebilecek bir\u015fey olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, yenebilir oldu\u011fundan emin olduktan sonra da hangi yiyecek s\u0131n\u0131f\u0131na ait oldu\u011funu ke\u015ffetmek istersiniz. Yedi\u011finiz \u015feyi daha iyi tan\u0131yabilmek i\u00e7in, tad alma duyunuzu kullanarak onu alt kategorilere yerle\u015ftirmeye devam eder ve sonunda ona, ula\u015fabildi\u011finiz en alt kategorinin ismini verirsiniz.<\/p>\n

\u00d6rnek :<\/strong><\/p>\n

NESNE——>Y\u0130YECEK——>MEYVE——>ELMA——>AMASYA ELMASI<\/p>\n

S\u0131n\u0131fland\u0131rma ve isimlendirme ihtiyac\u0131, bellekteki bilgileri d\u00fczenlemek ve koruyabilmek i\u00e7in duyulan bir ihtiya\u00e7t\u0131r. Kendi deneyimlerimiz ve \u00e7evreden ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgilerin s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucunda gerek kendimize, gerek \u00e7evremizdeki ki\u015filere, gerekse genel olarak rollere ve olaylara ili\u015fkin olu\u015fturdu\u011fumuz \u015femalar bizde beklentiler yarat\u0131r. \u00d6rne\u011fin hayat\u0131n\u0131zda hi\u00e7 doktora gitmemi\u015f olsan\u0131z da “doktor rol\u00fc”ne ili\u015fkin \u015feman\u0131z, sizin doktordan belli davran\u0131\u015flar beklemenize yola\u00e7ar. Ya da hi\u00e7 y\u0131lan g\u00f6rmemi\u015f olman\u0131za kar\u015f\u0131n, y\u0131lan i\u00e7in olu\u015fturdu\u011funuz “tehlikeli hayvan” \u015femas\u0131 sizin y\u0131lanlardan a\u015f\u0131r\u0131 derecede korkman\u0131za neden olabilir. \u015ea\u015fk\u0131nl\u0131k duygusu ise bu \u015femalara uymayan durum, olay ve davran\u0131\u015flar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bir duygudur. \u00d6rne\u011fin anne?baban\u0131z sizin ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u00f6\u011frenci oldu\u011funuza ili\u015fkin bir \u015fema olu\u015fturmu\u015flarsa, sizden bu \u015femaya uygun davranman\u0131z\u0131 beklerler. Ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131z onlar i\u00e7in \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olabilir. Hi\u00e7 bir kategoriye oturtamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgiler i\u00e7in de “tuhaf”, “garip”, “ola\u011fand\u0131\u015f\u0131” gibi s\u00f6zc\u00fckler kullan\u0131r\u0131z. Asl\u0131nda bu da bir s\u0131n\u0131fland\u0131rma \u00e7abas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130lk izlenimlerin bu \u015femalardan etkilendi\u011finden s\u00f6z etmi\u015ftik. \u015eemalar\u0131n etkisiyle olu\u015fan beklentiler sonucunda ilk izlenimler baz\u0131 gizli \u00f6nyarg\u0131lar ta\u015f\u0131yabilir. \u00d6rne\u011fin, “sar\u0131\u015f\u0131nlar aptald\u0131r” gibi bir \u015feman\u0131z varsa, bu sizin sar\u0131\u015f\u0131n biriyle ilk kar\u015f\u0131la\u015fman\u0131zda onun i\u00e7in olu\u015fturdu\u011funuz izlenimi etkileyebilir. Sosyal psikoloji ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda ilk izlenimlerin ki\u015filerle ilgili yorum ve beklentileri \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiledi\u011fi bulunmu\u015ftur. \u0130lk izlenimlerin g\u00fcc\u00fc elbette \u015femalar\u0131n g\u00fcc\u00fcnden gelmektedir. Zihinsel \u015femalar de\u011fi\u015fmeye olduk\u00e7a diren\u00e7li olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n de\u011fi\u015fme potansiyeline sahiptirler ve yeni \u015femalar\u0131n olu\u015fmas\u0131 eskileri de\u011fi\u015ftirebilir. Ki\u015fileraras\u0131 ili\u015fkilerde ileti\u015fim devam ettik\u00e7e de\u011ferlendirme de devam eder. Buna ba\u011fl\u0131 olarak, ki\u015filerle ilgili alg\u0131lar da zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015febilir. \u00d6rne\u011fin, bo\u015fanmak i\u00e7in mahkemede biraraya gelen \u00e7iftler, bir zamanlar birlikte ya\u015fama iste\u011fiyle nikah salonunda biraraya gelmi\u015f ki\u015filerdir.<\/p>\n

\u0130lk izlenimlerin olumlu ya da olumsuz y\u00f6nde de\u011fi\u015febilece\u011fini g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurmak ve bunlar\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i de\u011ferlendirmelerle yeniden test etmek bize, ki\u015fileraras\u0131 ili\u015fkilerde daha dikkatli se\u00e7im yapma; daha az hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frama; daha esnek olma \u015fans\u0131 tan\u0131yacak, b\u00f6ylelikle de sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve etkili ileti\u015fimlere zemin haz\u0131rlayacakt\u0131r.<\/p>\n

Stereotipler<\/strong><\/p>\n

Zihnimizin, alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 bilgiyi s\u0131n\u0131flama ve adland\u0131rma ihtiyac\u0131, do\u011fal olarak bu bilginin genellenmesine ve basitle\u015ftirilmesine neden olur. \u0130nsanlar\u0131n bu bi\u00e7imde s\u0131n\u0131flanarak genel kategorilere oturtulmas\u0131 sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan kal\u0131plara “stereotip” diyoruz. Kad\u0131n-erkek, zenci-beyaz, ya\u015fl\u0131-gen\u00e7, T\u00fcrk-yabanc\u0131, asker-sivil gibi kal\u0131plar bunun \u00f6rnekleridir. Genellemeler bireysel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 alg\u0131lamaya engel olabilece\u011fi i\u00e7in \u00f6n yarg\u0131lara yola\u00e7arak ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fimi de etkiler.<\/p>\n

Stereotiplerle ilgili klasik bir \u00e7al\u0131\u015fma 1932 y\u0131l\u0131nda Princeton \u00fcniversitesinde yap\u0131lm\u0131\u015f ve y\u00fcz \u00f6\u011frenciden, \u00e7e\u015fitli etnik gruplar\u0131 karakterize edecek \u00f6zellikleri bir listeden se\u00e7meleri istenmi\u015ftir. Ara\u015ft\u0131rma sonucunda, a\u015fa\u011f\u0131daki stereotipler ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u00c7inliler- bat\u0131l inan\u00e7l\u0131, tutucu, kurnaz
\n\u0130ngilizler- geleneksel, zeki, sportif
\n\u0130talyanlar- sanatsal, co\u015fkulu, tutkulu
\nJaponlar- \u00e7al\u0131\u015fkan, zeki, at\u0131l\u0131mc\u0131
\nZenciler- tembel, vurdumduymaz, bat\u0131l inan\u00e7l\u0131<\/span><\/p>\n

Stereotipler de de\u011fi\u015fmeye kar\u015f\u0131 diren\u00e7li, ancak de\u011fi\u015fme potansiyeli olan \u015femalard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, 1930’lu y\u0131llarda zenciler i\u00e7in olu\u015fturulmu\u015f olan olumsuz stereotip, 1960’lardan sonra gerek sanatsal etkinlikler, gerek spor etkinlikleri, gerekse bu insanlarla daha fazla etkile\u015fime yola\u00e7an di\u011fer f\u0131rsatlar sayesinde bir \u00f6l\u00e7\u00fcde de olsa de\u011fi\u015fmi\u015ftir. \u015eunu vurgulamak gerekir ki, k\u00fclt\u00fcrel etkilerle ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak olu\u015fan bu kal\u0131plar \u00e7o\u011fu zaman bireylerin ve toplumlar\u0131n belle\u011findeki organizasyonu koruyarak, ayr\u0131nt\u0131lar i\u00e7inde da\u011f\u0131lmaya engel olurlar. Ancak, ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fimde \u00e7arp\u0131k alg\u0131lardan, yanl\u0131\u015f yarg\u0131lardan ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in, stereotiplerin alg\u0131 ve de\u011ferlendirmelerimizdeki etkisini g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurmak gerekir. E\u011fer ki\u015filer, stereotiplerin etkisi ile ag\u0131lama \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini k\u0131s\u0131tlarlarsa, bireyler d\u00fczeyindeki etkile\u015fimlerde kar\u015f\u0131lar\u0131ndaki ki\u015fiye \u00f6zg\u00fc ger\u00e7ekleri g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rabilirler.<\/span><\/p>\n

Ki\u015fileraras\u0131 alg\u0131, ileti\u015fimin temelini olu\u015fturur. Alg\u0131lar\u0131n ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmas\u0131 i\u00e7in, \u015femalar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn fark\u0131nda olmak ve bunlar\u0131n do\u011fruluklar\u0131n\u0131 s\u0131k s\u0131k test etmek gerekir. E\u011fer ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fimde \u00f6zenli de\u011ferlendirmeler yaparsak, yeni bilgileri eski bilgi kategorilerine eklemekle yetinmek yerine, ki\u015filerin kendilerine \u00f6zg\u00fc ger\u00e7eklerini yakalama \u015fans\u0131m\u0131z olur.<\/p>\n

K\u0130\u015e\u0130LERARASI \u0130LET\u0130\u015e\u0130MDE D\u0130L\u0130N KULLANIMI<\/strong><\/p>\n

Piaget’nin zihinsel geli\u015fim kuram\u0131na g\u00f6re, \u00e7ocuk erken geli\u015fim d\u00f6nemlerinde benmerkezci bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 i\u00e7indedir. Kendisi d\u0131\u015f\u0131ndaki insanlar\u0131n da d\u00fcnyay\u0131 kendisi gibi alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Bu nedenle de \u00e7evresindekilerden, onun kendine \u00f6zg\u00fc dilini anlamalar\u0131n\u0131 bekler. Her ne kadar biz bunu \u00e7ocukluk d\u00f6neminin bir \u00f6zelli\u011fi olarak de\u011ferlendirsek de, bu e\u011filimin bir k\u0131sm\u0131 yeti\u015fkinli\u011fe de ta\u015f\u0131nmakta ve ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fim sorunlar\u0131na zemin haz\u0131rlamaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcmde, ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fimin konu\u015fma olarak adland\u0131r\u0131lan s\u00f6zel bi\u00e7imi ve bu ileti\u015fim s\u00fcrecinde ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar \u00fczerinde duraca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Konu\u015fma, ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fimde belli anlamlar y\u00fcklenmi\u015f sembollerden olu\u015fan, dil dedi\u011fimiz bir sistemin kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u0130leti\u015fimi, mesaj al\u0131\u015fveri\u015finin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir s\u00fcre\u00e7 olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131k. \u0130nsanlara \u00f6zg\u00fc s\u00f6zel ileti\u015fimde yap\u0131lan da anlam al\u0131\u015fveri\u015fidir. Ayn\u0131 dili konu\u015fan insanlar kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir fikirbirli\u011fi i\u00e7inde belli anlamlar\u0131n y\u00fcklendi\u011fi \u00e7e\u015fitli semboller ve sesler kullan\u0131rlar. Bu semboller, d\u00fcnyan\u0131n alg\u0131lanmas\u0131nda “ki\u015fileraras\u0131 bir ortakl\u0131k” kurma ihtiyac\u0131 ile geli\u015fmi\u015ftir. Dilbilimciler, dil ve dilin temsil etti\u011fi ger\u00e7ek aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi “harita” ile “b\u00f6lge” aras\u0131ndaki ili\u015fkiye benzetirler. Burada b\u00f6lge ger\u00e7e\u011fi temsil ederken, harita da bu ger\u00e7e\u011fi sembolize eden anlamlar\u0131n y\u00fcklendi\u011fi bir ara\u00e7t\u0131r. Dilin kendisi bir ger\u00e7ek olmad\u0131\u011f\u0131, yaln\u0131zca anlam sembollerinden olu\u015fan bir sistem oldu\u011fu i\u00e7in de ki\u015fileraras\u0131 ili\u015fkilerde dilden kaynaklanan baz\u0131 sorunlar ya\u015fanmaktad\u0131r.<\/p>\n

S\u00f6zc\u00fcklere bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda genellikle s\u00f6zc\u00fcklerin \u00e7o\u011funun birden fazla anlam\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Kald\u0131 ki s\u00f6zc\u00fcklere y\u00fckledi\u011fimiz anlamlar i\u00e7in s\u00f6zl\u00fckler de bazen yetersiz kal\u0131r. S\u00f6zc\u00fckler hakk\u0131nda gerek kendi deneyimlerimiz, gerek ba\u015fkalar\u0131n\u0131n deneyimleri yoluyla baz\u0131 duygular, d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve yorumlar olu\u015ftururuz. \u00d6rne\u011fin, “anne”, “sava\u015f”, “ba\u015fbakan” gibi s\u00f6zc\u00fckler ki\u015filer i\u00e7in s\u00f6zl\u00fckteki kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 a\u015fan anlamlar ta\u015f\u0131r. E\u011fer “anne” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sizin i\u00e7inizdeki anlam\u0131 “s\u0131cak”, “\u015fefkatli”, “koruyucu” gibi nitelemeler i\u00e7eriyorsa, anne s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc sizde olumlu duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Bu durumda, birisinin size “anne gibisin” demesi ho\u015funuza gidebilir. Oysa “anne” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in “uzak”, “so\u011fuk”, “ele\u015ftirici” gibi olumsuz nitelemeler ta\u015f\u0131yan bir alg\u0131 olu\u015fturmu\u015fsan\u0131z, bu s\u00f6zc\u00fck sizde olumsuz duygular\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rabilir ve “anne gibisin” benzetmesine \u00f6fkelenebilirsiniz. Anne ile hi\u00e7 deneyimi olmam\u0131\u015f birisi i\u00e7inse bu s\u00f6zc\u00fck hi\u00e7bir\u015fey ifade etmeyebilir.<\/p>\n

S\u00f6zc\u00fcklere y\u00fcklenen anlamlar ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015febilece\u011fi gibi, ayn\u0131 ki\u015fi i\u00e7in anlamlar\u0131n niteli\u011fi ve yo\u011funlu\u011fu da deneyimlere ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015febilir. \u00d6rne\u011fin, sava\u015f\u0131n i\u00e7inde ya\u015fam\u0131\u015f biri i\u00e7in “sava\u015f” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcne y\u00fcklenen anlamlar ve bu s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 duygular sava\u015f \u00f6ncesine g\u00f6re \u00e7ok farkl\u0131 olabilir. K\u0131sacas\u0131 s\u00f6zc\u00fckler ve ifadeler, onlar\u0131 kullanan ki\u015filerin kafas\u0131nda dilbilimsel anlamlar\u0131n\u0131 a\u015fan anlamlarla donat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz zihnin i\u015fleyi\u015fi gibi, dilin kendi do\u011fas\u0131 da, s\u0131n\u0131fland\u0131rmalar\u0131 ve genellemeleri gerektirir. Ancak s\u00f6zc\u00fcklerin yaln\u0131zca genellenmi\u015f semboller oldu\u011funu ve bu sembollere verdi\u011fimiz anlamlar\u0131n da o ana kadar \u00f6\u011frendiklerimizle ve deneyimlerimizle s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu unutursak baz\u0131 sa\u011fl\u0131ks\u0131z yarg\u0131lara varabiliriz.<\/p>\n

\u00d6rnek :<\/strong><\/p>\n

“B\u00fct\u00fcn kad\u0131nlar zay\u0131ft\u0131r”
\n“B\u00fct\u00fcn erkekler bencildir”
\n“Sen sorumsuz bir insans\u0131n!”
\n“Bu ne korkun\u00e7 bir m\u00fczik!”<\/span><\/p><\/blockquote>\n

Asl\u0131nda m\u00fckemmel bir s\u00f6zel ileti\u015fim bi\u00e7imi yoktur, \u00e7\u00fcnk\u00fc dilin kendisi bir genellemeler sistemidir ve yetersiz bir ileti\u015fim arac\u0131d\u0131r. Bu nedenle ki\u015fi, ya\u015fama ili\u015fkin varsay\u0131mlar olu\u015ftururken, dilin genelleme tuzaklar\u0131na d\u00fc\u015ferek yan\u0131lg\u0131ya u\u011frayabilir. Buna paralel olarak, konu\u015fulan\u0131 anlama da ancak \u00e7e\u015fitli olas\u0131l\u0131k d\u00fczeylerinde ger\u00e7ekle\u015febilen ve hi\u00e7 bir zaman tamamlanamayan bir s\u00fcre\u00e7tir. Sonu\u00e7 olarak, dilin yetersizlik \u00f6zelli\u011fi kolayl\u0131kla ki\u015filerin birbirlerini yanl\u0131\u015f anlamalar\u0131na yola\u00e7abilir. Ki\u015fiye d\u00fc\u015fen ise, hi\u00e7bir\u015feyin tam ve m\u00fckemmel olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyada, varolan\u0131 kendi ad\u0131na daha iyi kullanmak; ba\u015fka kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ve kullan\u0131m farklar\u0131n\u0131n oldu\u011funu da unutmamakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

S\u00f6zel \u0130leti\u015fimde Dinlemenin \u00d6nemi<\/strong><\/p>\n

Dinlemek, mesaj al\u0131\u015fveri\u015finde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bir s\u00fcre\u00e7tir. \u00c7\u00fcnk\u00fc zaman\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc mesaj vermekten \u00e7ok almakla ge\u00e7iririz. Al\u0131nan mesaj\u0131 sonuna kadar dinlemeden de\u011ferlendirmeye ve sonuca varmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da ileti\u015fim sorunlar\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r\u0131z. Bazen de dinledi\u011fimizi sanar ya da dinliyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr\u00fcz ancak bu s\u00fcrenin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc zihnimizde uyanan \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlara ve kar\u015f\u0131m\u0131zdaki ki\u015fiye\/ki\u015filere s\u00f6yleyece\u011fimiz \u015feylerin haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na ay\u0131r\u0131r\u0131z. Asl\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnme h\u0131z\u0131 konu\u015fma h\u0131z\u0131ndan \u00e7ok daha fazlad\u0131r. Bu nedenle, bir konu\u015fma s\u0131ras\u0131ndaki s\u00f6zc\u00fck aralar\u0131nda ve duraklamalarda d\u00fc\u015f\u00fcncelerimiz k\u00fc\u00e7\u00fck gezintilere \u00e7\u0131kabilir. Gezintiler k\u0131sa oldu\u011fu s\u00fcrece konuyu yakalama \u015fans\u0131 vard\u0131r. \u0130leti\u015fimde problem yaratan, uzun ya da d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan gezintilerdir. Anlaman\u0131n ancak \u00e7e\u015fitli olas\u0131l\u0131k d\u00fczeylerinde olabilece\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131k. Bu olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 artt\u0131ran basamaklardan ilki dinlemektir.<\/p>\n

K\u0130\u015e\u0130LERARASI \u0130LET\u0130\u015e\u0130MDE ENGEL YARATAN SAVUNMACI TUTUM ve BU TUTUMU ARTTIRAN YAKLA\u015eIM B\u0130\u00c7\u0130MLER\u0130<\/strong><\/p>\n

Savunmac\u0131 tutumun en \u00f6nemli nedenlerinden bir tanesi, ki\u015finin doyurulmam\u0131\u015f ki\u015fileraras\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131d\u0131r. Benlik imaj\u0131m\u0131z\u0131 doyum veren bir bi\u00e7imde olu\u015fturabilmek i\u00e7in ba\u015fkalar\u0131ndan destekleyici geribildirimler almaya ihtiyac\u0131m\u0131z vard\u0131r. Bu ihtiya\u00e7 kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131nda bir kayg\u0131 duygusu olu\u015fur. Bu duygu bazen \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrer ve \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. Ancak, kayg\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclemedi\u011fi durumlarda ki\u015fi ba\u015fkalar\u0131yla birlikte iken savunmac\u0131 bir tutum i\u00e7ine girer. Savunmac\u0131 davran\u0131\u015f kayg\u0131n\u0131n ve korkunun temsilcisidir. Kendini, beden duru\u015fu, y\u00fcz ifadesi, hareketler ve s\u00f6zel sinyallerle belli eder. Bu durum ayn\u0131 zamanda di\u011fer ki\u015filere de dikkatli olmalar\u0131 i\u00e7in bir uyar\u0131 mesaj\u0131d\u0131r. Savunmac\u0131 tutumun sergilendi\u011fi davran\u0131\u015flar \u00e7ok \u00e7e\u015fitli olabilir. \u00d6rne\u011fin, i\u00e7e kapanma, ba\u015fka \u015feylerle ilgilenme, k\u00fcsme, bulunulan yeri terketme ya da s\u00f6zel olarak kendini savunma gibi. Bazen de savunmac\u0131 tutum kendini sald\u0131rgan bir k\u0131l\u0131\u011fa b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f olarak g\u00f6sterir.<\/p>\n

Savunmac\u0131 Tutumu Art\u0131ran Yakla\u015f\u0131m Bi\u00e7imleri<\/strong><\/p>\n

1. Dinleyen taraf\u0131ndan ele\u015ftiri ya da yarg\u0131lama olarak alg\u0131lanan de\u011ferlendirmeler savunma davran\u0131\u015f\u0131na yola\u00e7abilir.\u00a0\u00d6rne\u011fin, herhangi bir sorunu dile getirirken a\u00e7\u0131k ya da kapal\u0131 olarak genellikle “sen” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ile ba\u015flayan ifadeler kullan\u0131yorsan\u0131z, kar\u015f\u0131n\u0131zdaki ki\u015fide olumsuz ve savunmac\u0131 bir tepki geli\u015fir.<\/p>\n

\u00d6rnek:<\/strong><\/p>\n

“Yeterince a\u00e7\u0131k konu\u015fmuyorsun”
\n“Beni hi\u00e7 anlam\u0131yorsun”
\n“Do\u011fruyu s\u00f6yledi\u011fine inanm\u0131yorum”<\/span><\/p>\n

Bu ifadeler kar\u015f\u0131daki ki\u015finin duygular\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle ilgili yorumlard\u0131r ve \u015fu mesaj\u0131 verir:
\n“Ben senin duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini senden daha iyi biliyorum”.<\/span><\/p>\n

Oysa, “ben” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ile ba\u015flayan ifadeler savunmac\u0131 tutumu azaltarak ileti\u015fimin daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. \u00d6rne\u011fin, “Yeterince a\u00e7\u0131k konu\u015fmuyorsun” yerine, “S\u00f6ylemek istedi\u011fin \u015feyi anlayam\u0131yorum” ifadesini kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, hem kar\u015f\u0131n\u0131zdakini anlamak istedi\u011finiz mesaj\u0131n\u0131 vererek kendinizi net bir bi\u00e7imde ifade eder, hem de o ki\u015finin savunmaya ge\u00e7mesine yol a\u00e7mam\u0131\u015f olursunuz. Ya da “Beni hi\u00e7 anlam\u0131yorsun” yerine, “Senin taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 hissediyorum” diyerek, o ki\u015fiye tutumuyla ilgili geribildirim verebilirsiniz. B\u00f6ylelikle hem kendi duygunuzu s\u00f6yleme, hem kar\u015f\u0131n\u0131zdaki ki\u015fiye ayna tutma, hem de savunmac\u0131 tutumdan uzak durma \u015fans\u0131n\u0131 yakalars\u0131n\u0131z. “Ben” ile ba\u015flayan ifadeler, t\u00fcm\u00fcyle sizin kendinize ait duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve alg\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kar\u015f\u0131n\u0131zdaki ki\u015finin su\u00e7lamaya giri\u015fmesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. E\u011fer b\u00fct\u00fcn \u00e7aban\u0131za kar\u015f\u0131n bir su\u00e7lama ya da ele\u015ftiriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131rsan\u0131z da, “Ben b\u00f6yle hissediyorum”, “Bunlar benim d\u00fc\u015f\u00fcncelerim”, “Ben bu \u015fekilde alg\u0131l\u0131yorum” diyerek, bunlar\u0131n genel do\u011frular de\u011fil, ki\u015fisel duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler oldu\u011funu ve bunlar\u0131n sorumlulu\u011funu ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6sterebilirsiniz.<\/p>\n

Bazen de kullan\u0131lan ifadeler kar\u015f\u0131daki ki\u015fiyi yarg\u0131lay\u0131c\u0131 niteliktedir.<\/p>\n

\u00d6rnek :<\/strong><\/p>\n

“Bu tutumun senin kay\u0131ts\u0131z bir insan oldu\u011funu g\u00f6steriyor”
\n“Bu ne d\u00fc\u015f\u00fcncesizlik!”<\/span><\/p>\n

Yarg\u0131lay\u0131c\u0131 ifadeler kar\u015f\u0131daki ki\u015finin uzakla\u015farak geri \u00e7ekilmesine neden olabilece\u011fi gibi, kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mesine de uygun bir zemin haz\u0131rlar.<\/p>\n

2. Ayr\u0131ca “neden” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 sorular da savunmaya yola\u00e7abilmektedir.\u00a0<\/strong>Daha \u00f6nce de s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz gibi, baz\u0131 s\u00f6zc\u00fcklere, s\u00f6zl\u00fck kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 a\u015fan anlamlar y\u00fcklenmi\u015ftir. “neden” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc de bunlardan biridir. Asl\u0131nda bu s\u00f6zc\u00fck, i\u00e7erik olarak bir\u015feyin nedenini \u00f6\u011frenme iste\u011fini belirten bir merak ifadesi ve sembol\u00fcd\u00fcr. Ancak, kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ortama g\u00f6re farkl\u0131 mesajlar iletebilmektedir. \u00d6rne\u011fin “Neden beni aramad\u0131n?” sorusu kar\u015f\u0131daki ki\u015finin aramamas\u0131n\u0131n ger\u00e7ek nedenini \u00f6\u011frenme iste\u011finden \u00e7ok, ona aramad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in k\u0131zg\u0131n oldu\u011fumuz mesaj\u0131n\u0131 verir. Ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fimde bu s\u00f6zc\u00fc\u011fe, s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra hesap sorma anlam\u0131 da y\u00fcklenmi\u015ftir. Kullan\u0131mda bu anlam\u0131yla daha s\u0131k kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, “Neden” sorusu savunmac\u0131 tutumu artt\u0131rabilmektedir. Bunun yerine “Ne oldu da beni aramad\u0131n?” diye sormak, o ki\u015fiyi savunmaya ge\u00e7mek yerine, ger\u00e7ek nedeni s\u00f6ylemeye y\u00f6nlendirebilir. Ya da “Neden g\u00fcl\u00fcyorsun?” yerine “Seni g\u00fcld\u00fcren ne oldu?”; “Neden bu soruyu sordun?” yerine, “Sana bu soruyu neyin sordurdu\u011funu merak ediyorum” \u015feklindeki ifadeler savunmac\u0131 tutumu azaltabilir.<\/p>\n

E\u011fer kar\u015f\u0131n\u0131zdaki ki\u015fiye ona k\u0131zd\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131, k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ya da g\u00fccendi\u011finizi ifade etmek istiyorsan\u0131z, bunlar\u0131 yarg\u0131lar\u0131n ve yorumlar\u0131n ard\u0131na saklamadan ve “neden” sorular\u0131n\u0131n i\u00e7ine s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmadan dolays\u0131z yoldan s\u00f6ylemeyi deneyebilirsiniz. Bu tutum, sizi ve kar\u015f\u0131n\u0131zdaki ki\u015fiyi dilin tuzaklar\u0131na d\u00fc\u015fmekten, i\u00e7erik?s\u00fcre\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerinden, yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmalardan koruyarak ileti\u015fimin netle\u015fmesini sa\u011flayacakt\u0131r. Ki\u015filer dolayl\u0131 mesajlara ba\u015fvurduklar\u0131 s\u00fcrece hem as\u0131l s\u00f6ylemek istedikleri \u015feyi s\u00f6yleyememe, hem de bunlardan zarar g\u00f6rme riski artmaktad\u0131r. “Sen \u00e7ok sorumsuz bir insans\u0131n” yerine, “S\u00f6z verdi\u011fin saatte gelmedi\u011fin i\u00e7in sana \u00e7ok k\u0131zd\u0131m” demek, k\u0131zg\u0131nl\u0131k duygusunun dolays\u0131z ifadesidir. Duygu ne kadar olumsuz ve ne kadar yo\u011fun olursa olsun, a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde ifade edilmesi, dolayl\u0131 duygu ifadelerinden \u00e7ok daha az savunma yarat\u0131r. Ayr\u0131ca kar\u015f\u0131daki ki\u015fiye tutulan aynan\u0131n daha net olmas\u0131n\u0131, kendi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sizin duygular\u0131n\u0131z\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rmesini sa\u011flar. Dolayl\u0131 geribildirimler sihirli aynalar gibidir. Hi\u00e7 bir zaman ger\u00e7ek g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc yans\u0131tmazlar. Elbette dolays\u0131z ve a\u00e7\u0131k geribildirim vermek her zaman kolay de\u011fildir. Sizin duygular\u0131n\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemeniz kar\u015f\u0131n\u0131zdaki ki\u015finin bazen ho\u015funa gitmeyebilir. Bu, kilosundan ho\u015fnut olmayan bir insan\u0131n, kendini ince g\u00f6steren bir aynaya bakmay\u0131 tercih etmesi gibidir. Ancak \u015funu da unutmamak gerekir ki;\u00a0do\u011fru aynalar ki\u015fiye de\u011fi\u015ftirebileceklerini de\u011fi\u015ftirme, de\u011fi\u015ftiremeyeceklerini de kabul etme f\u0131rsat\u0131 verir.<\/strong><\/p>\n

3. S\u00f6zel ifadelerin yan\u0131s\u0131ra, alayc\u0131 y\u00fcz ifadesi, i\u011fneleyici ses tonu, sert el kol hareketleri gibi s\u00f6zel olmayan ifadeler de savunmac\u0131 tutuma yol a\u00e7abilir.<\/strong><\/p>\n

4. E\u011fer dinleyici, verilen mesaj\u0131 “kontrol etme” ya da “y\u00f6nlendirme” \u00e7abas\u0131 olarak alg\u0131larsa savunmaya ge\u00e7ebilir.\u00a0<\/strong>“Size biraz daha dikkatli olman\u0131z\u0131 \u00f6neririm”; “S\u00f6ylediklerimi uygulamak senin yarar\u0131na olacakt\u0131r” gibi ifadeler bu \u015fekilde alg\u0131lanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek olan ifadelerdir. Etkile\u015fimde verilen mesajlar, “y\u00f6nlendirilme”, “ele\u015ftirilme”, “de\u011ferlendirilme” olarak de\u011fil de, “durumu tan\u0131mlama” ve “problem \u00e7\u00f6zme” \u00e7abas\u0131 olarak alg\u0131lan\u0131rsa, savunma giri\u015fimleri azal\u0131r. \u00d6rne\u011fin, “\u0130li\u015fkimizde senden kaynaklanan baz\u0131 sorunlar var, bunlar\u0131 konu\u015fal\u0131m” yerine, “\u0130li\u015fkimizde baz\u0131 sorunlar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 hissediyorum ve konu\u015fmak istiyorum” diye s\u00f6ze ba\u015flamak, kar\u015f\u0131daki ki\u015fiyi konu\u015fmaya \u00e7ekebilir.<\/p>\n

5. Ki\u015fi kendisine kay\u0131ts\u0131z kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131, dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 mesaj\u0131n\u0131 al\u0131rsa, bu da savunmac\u0131 bir tutum yarat\u0131r.\u00a0<\/strong>\u00c7\u00fcnk\u00fc herkesin, kendisine de\u011fer verildi\u011fini hissetmeye ihtiyac\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

6. Mesaj\u0131 veren ki\u015finin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 alg\u0131s\u0131 da dinleyicide \u00f6fke ya da yetersizlik duygular\u0131 yaratarak savunmay\u0131 artt\u0131rabilir.<\/strong><\/p>\n

7. D\u00fc\u015f\u00fcnce esnekli\u011fi olmayan, kendi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131nda direten bir tutum, dinleyiciyi savunmac\u0131 bir davran\u0131\u015f geli\u015ftirmeye y\u00f6nlendirebilir.\u00a0<\/strong>\u00d6rne\u011fin, “K\u0131r\u0131lmaya hi\u00e7 hakk\u0131n yok, b\u00f6yle davranmak i\u00e7in hakl\u0131 nedenlerim var” \u015feklinde bir ifade dinleyicide otomatik olarak olumsuz bir etki yaratacakt\u0131r.
\nOysa esneklik ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anlama \u00e7abas\u0131n\u0131n oldu\u011fu etkile\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinde savunma e\u011filimi daha azd\u0131r. “Senin asl\u0131nda \u00e7ok k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yorum, ancak izin verirsen ben de sana neden \u00f6yle davrand\u0131\u011f\u0131m\u0131 anlatmak istiyorum” ifadesinin dinleyici \u00fczerindeki etkisi \u00e7ok daha olumludur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, kar\u015f\u0131daki ki\u015fiye onu anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve duygular\u0131na \u00f6nem verdi\u011finiz mesaj\u0131n\u0131 iletir.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re, ki\u015fileraras\u0131 g\u00fcven ile destekleyici, kabul edici bir ortam\u0131n birle\u015fmesi sonucunda savunmac\u0131 tutum azalmaktad\u0131r. Savunmac\u0131 tutumun azalmas\u0131 da ki\u015fileraras\u0131 g\u00fcvenin artmas\u0131na ve ki\u015fileraras\u0131 ileti\u015fimin sa\u011fl\u0131kl\u0131 y\u00fcr\u00fcmesine katk\u0131da bulunacakt\u0131r.<\/p>\n

YAKIN \u0130L\u0130\u015eK\u0130LERDE K\u0130\u015e\u0130LERARASI \u0130LET\u0130\u015e\u0130M<\/strong><\/p>\n

Buraya kadar ki\u015fileraras\u0131 ili\u015fkilerdeki ileti\u015fimden genel olarak s\u00f6z ettik. Bu son b\u00f6l\u00fcmde ise, ileti\u015fimin \u00f6zellikle yak\u0131n ili\u015fkilerde \u00f6nemli olan bir boyutu \u00fczerinde duraca\u011f\u0131z: Duygu al\u0131\u015fveri\u015fi.\u00a0Ki\u015fileraras\u0131 g\u00fcvenin ve yak\u0131nla\u015fman\u0131n olu\u015fmas\u0131nda en \u00f6nemli etkenlerden biri de kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 duygu al\u0131\u015fveri\u015fine girebilmektir.\u00a0<\/strong>Duygu al\u0131\u015fveri\u015fi yaln\u0131zca sevgi, ho\u015flanma gibi olumlu duygular\u0131n payla\u015f\u0131lmas\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u00f6fke, endi\u015fe, k\u0131rg\u0131nl\u0131k gibi olumsuz duygular\u0131n da payla\u015f\u0131labilmesi anlam\u0131na gelir.<\/p>\n

Baz\u0131 ki\u015filer i\u00e7in olumlu duygular\u0131n dile getirilmesi daha g\u00fc\u00e7 iken, baz\u0131lar\u0131 da olumsuz duygular\u0131n\u0131 a\u00e7makta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7eker. E\u011fer ki\u015fi, bu g\u00fc\u00e7l\u00fcklerden herhangi birini ya da her ikisini birden ya\u015f\u0131yorsa, bunun \u00fcstesinden gelmek i\u00e7in kendi kendine \u00e7aba g\u00f6sterebilir ya da bu konuda yard\u0131m isteyebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, duygular\u0131n dolays\u0131z ve d\u00fcr\u00fcst\u00e7e ifade edilebilmesi, yak\u0131n ili\u015fki kurmaya yard\u0131m eden en \u00f6nemli becerilerden bir tanesidir. Yak\u0131n bir ili\u015fkide k\u0131zg\u0131nl\u0131k duygular\u0131 kadar, ho\u015flanma ve be\u011feni duygular\u0131n\u0131n da dile getirilmesi, duygu dengesinin korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Zaten bir ili\u015fkiyi “yak\u0131n ili\u015fki” olarak tan\u0131mlayabilmek i\u00e7in bu gereklidir. Yak\u0131n ili\u015fki bir\u00e7oklar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi yaln\u0131zca olumlu duygular\u0131n \u00e7ok yo\u011fun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ili\u015fki de\u011fil, ki\u015filerin kendileri olabildikleri ve kendilerini a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc bulabildikleri ili\u015fki bi\u00e7imidir.<\/p>\n

Benli\u011fimiz bize ait olan \u00f6zel bir\u015feydir. Yak\u0131n ili\u015fkilerimizde de kendimize saklamak istedi\u011fimiz \u00f6zel duygular olabilir. Bu nedenle, kendimizi yak\u0131n hissetti\u011fimiz ki\u015fiye i\u00e7 d\u00fcnyam\u0131z\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6stermek zorunda de\u011filiz ama g\u00f6sterdiklerimiz ger\u00e7ekten bize ait olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Haz\u0131rlayan : Uzman Psikolog Ye\u015fim Ta\u015f
\nK.Giffin ve B.R.Patton” Fundementals of Interpersonal
\nCommunication” adl\u0131 kitaptan yararlan\u0131larak haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130nsan ya\u015fam\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irdi\u011fimizde, ki\u015fileraras\u0131 ili\u015fkilerin hem s\u0131k\u0131nt\u0131larda, hem de mutluluklarda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir yer kaplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Sanata, edebiyata konu olan ve g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z\u0131 da \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkileyen sevgi, a\u015fk, \u00f6fke, zafer duygusu, kay\u0131p ac\u0131s\u0131, utanma, intikam duygusu gibi duygular, di\u011fer ki\u015filerle olan ili\u015fkilerimiz sonucunda uyanan duygulard\u0131r. Asl\u0131nda insan ya\u015fam\u0131n\u0131n [\u2026] <\/p>\n

<\/div>\n

Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":17354,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-17390","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17390","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17390"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17390\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17423,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17390\/revisions\/17423"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}