{"id":10690,"date":"2017-10-05T17:51:22","date_gmt":"2017-10-05T14:51:22","guid":{"rendered":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/?page_id=10690"},"modified":"2017-10-05T17:52:03","modified_gmt":"2017-10-05T14:52:03","slug":"saglik-konusu-mart-2016","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/saglik-merkezi\/ayin-konusu\/saglik-konusu-mart-2016\/","title":{"rendered":"Sa\u011fl\u0131k Konusu – Mart 2016"},"content":{"rendered":"

Psikosomatik T\u0131p Alan\u0131na Bir Bak\u0131\u015f,\u00a0<\/b>Ba\u015f A\u011fr\u0131m\u0131n Nedeni, Reddetti\u011fim Duygular\u0131m Olmas\u0131n?
\n<\/b>HAZIRLAYAN: DR. S. BA\u015eAK SOYLUO\u011eLU<\/strong><\/em><\/p>\n

Kendinizi nas\u0131l tan\u0131mlars\u0131n\u0131z?<\/b><\/p>\n

Her \u015feye, her duruma haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olanlardan m\u0131s\u0131n\u0131z? Her g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcklenenlerden mi? Her \u015feyi i\u00e7ine atanlardan? \u0130\u00e7i yananlardan? Ne olursa olsun hi\u00e7 a\u011flamayanlardan? Hedefinden kesinlikle d\u00f6nmeyip, inatla direnenlerden mi? S\u00fcrekli bir \u015feylerle u\u011fra\u015fanlardan m\u0131s\u0131n\u0131z? Hep \u00f6nemli i\u015fleri olanlardan? Bekleyemeyen-lerden, her \u015feyin hemen olmas\u0131n\u0131 isteyenlerden? Ke\u015fke g\u00fcn 24 yerine 28 saat olsayd\u0131 deyip, zamans\u0131zl\u0131ktan yak\u0131nanlardan m\u0131s\u0131n\u0131z? Da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011fa, kurals\u0131zl\u0131\u011fa hi\u00e7 mi tahamm\u00fcl edemezsiniz? Temizlik hastas\u0131 m\u0131s\u0131n\u0131z yoksa? \u0130stemeye istemeye her t\u00fcrl\u00fc y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn alt\u0131na girenlerden ya da hi\u00e7 bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck alt\u0131na giremeyenlerden mi? \u00c7evrenizden sizin i\u00e7in; her g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcn \u00fcstesinden gelir, ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir ki\u015fidir s\u00f6zlerini s\u0131k s\u0131k duymak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? Sizin g\u00f6bek ad\u0131n\u0131z; nedir? Hangi tan\u0131mlama size uyar? Titiz, tak\u0131nt\u0131l\u0131, hassas, kendi i\u015fini kendi yapan, \u00e7al\u0131\u015fkan, tembel, kat\u0131, lakayt, sinirli, dakik, ko\u015fu\u015fturan?<\/p>\n

Peki ya hastal\u0131klar? Kimi zaman birbirinden farkl\u0131, kimi zaman da hep ayn\u0131 bedensel \u015fikayet sizin hayat\u0131n\u0131z\u0131, ya\u015fam kalitenizi bozuyor mu? Ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, migren, kas a\u011fr\u0131lar\u0131, uyku bozukluklar\u0131, boyun-omuz a\u011fr\u0131lar\u0131, kas spazmlar\u0131, di\u015f g\u0131c\u0131rdatma, tikler, bozuk bir post\u00fcr, artirit, \u00a0mide yanmas\u0131, haz\u0131ms\u0131zl\u0131k, kusmalar, yememe, a\u015f\u0131r\u0131 yeme, obezite, haz\u0131ms\u0131zl\u0131k, \u00fclser, kolit, a\u015f\u0131r\u0131 gaz, kab\u0131zl\u0131k, ishal, ast\u0131m, alerji, \u00fcrtiker\u2026 Bazen hafif,\u00a0 bazen de son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc belirtiler, ama hepsi de dikkat ve ilgi \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131p, yolunda gitmeyen bir \u015feyler oldu\u011funun uyar\u0131c\u0131 sinyalleri.<\/p>\n

Pek \u00e7ok hastan\u0131n y\u0131llar boyu \u201cbedensel\u201d \u015fikayetleri i\u00e7in bir \u00e7are bulamad\u0131klar\u0131n\u0131, doktor, doktor dola\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, uygulanan tedaviyle tam bir sonu\u00e7 alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, doktorlar\u0131n da bazen \u201cYapacak bir \u015fey yok, bu hastal\u0131kla ya\u015famay\u0131 \u00f6\u011freneceksin, stresi bir kenara at, baz\u0131 \u015feyleri kafana takma, gez e\u011flen.\u201d<\/em>\u00a0dediklerini duymu\u015fuzdur, belki siz de ayn\u0131 \u015feyleri ya\u015fad\u0131n\u0131z ya da halen ya\u015famaktas\u0131n\u0131z.<\/p>\n

Yukar\u0131da yaz\u0131lanlarda kendinizden bir par\u00e7a m\u0131 buldunuz?\u00a0 Ama \u00f6zellikle bir ya da bir ka\u00e7\u0131 tam da sizi mi tan\u0131ml\u0131yor? Asl\u0131nda bu iki ba\u015fl\u0131k birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131zm\u0131\u015f gibi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz,\u00a0 bununla beraber son derece birbirinin i\u00e7inde olup birbirini etkileyen bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn bile\u015fenleri. Eski Yunan felsefesinden beri ruh ve zihnin bedene olan etkisi bilinmekte. Bir s\u00f6yle\u015fide Platon ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 olan bir gen\u00e7le Sokrat\u2019\u0131n konu\u015f- mas\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle aktarm\u0131\u015ft\u0131r;\u00a0\u201cE\u011fer g\u00f6zlerinin iyi olmas\u0131n\u0131 istiyorsan ba\u015f\u0131n\u0131n, ba\u015f\u0131n\u0131n iyi olmas\u0131n\u0131 istiyorsan t\u00fcm bedeninin, bedeninin de iyi olmas\u0131n\u0131 istiyorsan, bedeninle beraber ruhunun da tedavisi gerekir.\u201d<\/em>Psikosomatik t\u0131p kavram\u0131 19. yy, ba\u015flar\u0131nda ortaya at\u0131lm\u0131\u015f ve ilk kez 1818 y\u0131l\u0131nda Heinroth taraf\u0131ndan kullan\u0131lm\u0131\u015f. Novalis beden-ruh-zihin kavramlar\u0131ndan olu\u015fan tan\u0131m\u0131 daha da geni\u015fleterek, insan\u0131n \u00e7evre ile de s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki i\u00e7inde bulundu\u011funu vurgulam\u0131\u015f.<\/p>\n

Bir doktor olarak \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fant\u0131m boyunca ben de y\u0131llarca baz\u0131 hastal\u0131klarla ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilemez olmu\u015ftum. \u0130la\u00e7larla bir s\u00fcre bask\u0131lan\u0131p, bir s\u00fcre sonra yeniden kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131kan pek \u00e7ok \u201cnedeni bilinmeyen\u201d ya da \u201cstres\u201d kaynakl\u0131 \u201cpsikosomatik\u201d hastal\u0131k oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcp bu tip hastal\u0131klarda elimin kolumun ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn tan\u0131m\u0131na g\u00f6re hastay\u0131, \u201cruhsal, bedensel, zihinsel ve sosyal\u201d bir varl\u0131k olan kabul etti\u011fimizi s\u00f6ylerken bile biz doktorlar\u0131n insan\u0131; \u201druhsal\u201d, \u201cbedensel\u201d, \u201czihinsel\u201d \u201csosyal\u201d gibi farkl\u0131 par\u00e7alara ay\u0131rarak \u201chasta olan par\u00e7ay\u0131\u201d iyile\u015ftirmeye \u00e7abalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 son y\u0131llarda daha yak\u0131ndan fark eder oldum.<\/p>\n

\u0130nsan\u0131 anlama \u00e7abalar\u0131m\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken ki\u015fiyi duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce, davran\u0131\u015f, zihin-ruh-beden-\u00e7evre gibi par\u00e7alara ay\u0131r\u0131p sorunlar\u0131 anlama ve \u00e7\u00f6zme \u00e7abalar\u0131n\u0131n sadece t\u0131pta de\u011fil, psikoloji ve psikoterapi alan\u0131nda olmas\u0131 bana \u00e7ok da tan\u0131d\u0131k geldi. Ne yaz\u0131k ki modern \u00e7a\u011f\u0131n gereklilikleri bizlere suni olarak bedeni ve zihni ay\u0131rmay\u0131 \u00f6\u011fretiyor. E\u011fitim sistemlerimiz ve programlar\u0131m\u0131z bize sorunlarla u\u011fra\u015fmada tek ge\u00e7erli alan\u0131n zihin oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor, do\u011fal olarak bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 terapi alan\u0131na da yans\u0131yor. Terapi ekollerine g\u00f6re, kimi zaman sadece d\u00fc\u015f\u00fcnceler, \u00a0bir ba\u015fkas\u0131nda davran\u0131\u015flar, bir di\u011ferinde ise duygular ele al\u0131narak sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcyoruz ki; g\u00fcn\u00fcm\u00fczde stres ya\u015fayan pek \u00e7ok insan s\u0131kl\u0131kla rahats\u0131z edici beden deneyimlerinden kurtulmay\u0131 istiyor. Bu ki\u015filer anksiyetelerine e\u015flik eden nefessizlik ve g\u00fc\u00e7l\u00fc nab\u0131zdan kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, \u00f6fke n\u00f6betlerinin ve korku duyumlar\u0131n\u0131n ortadan kalkmas\u0131n\u0131, gergin kaslar\u0131n verdi\u011fi s\u0131k\u0131nt\u0131 ve ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n yok olmas\u0131n\u0131 istiyorlar. Oysaki sorunun bedensel ve ruhsal bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6rmeyip, sadece bedensel belirtileri yok etmeye \u00e7al\u0131\u015fmak hi\u00e7bir i\u015fe yaram\u0131yor. Bir belirtiyi yok etti\u011fimizi zannederken, belirtiye neden olan sorun giderilmedi\u011fi i\u00e7in farkl\u0131 bir zamanda ayn\u0131 bedensel \u015fik\u00e2yet ya farkl\u0131 bir organa ya da farkl\u0131 bir sisteme ait belirtilerle kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor; panik atak, depresyon, kurde\u015fen, belki ast\u0131m belki migren krizleri, kim bilir belki de hipertansiyon\u2026 Pek \u00e7o\u011fumuz bu g\u00fcnk\u00fc halimizle par\u00e7alar\u0131m\u0131z\u0131 reddedip, inkar eden, kendimize ait par\u00e7alar\u0131 g\u00f6rmezden gelen, kendimizi gittik\u00e7e k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcp, g\u00fcd\u00fck b\u0131rakan insanlar haline gelmi\u015f durumday\u0131z. Bizler kendimizi sadece zihinsel bir varl\u0131k olarak g\u00f6r\u00fcyor, fiziksel varl\u0131\u011f\u0131m\u0131za; yani bedenimize g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha da yabanc\u0131la\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n

Ge\u015ftalt terapi kurucusu Perls\u00a0\u201cBir bu\u011fday tohumu daima bu\u011fday olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, \u00e7avdar de\u011fil.\u201d<\/em>\u00a0derken b\u00fct\u00fcn organizmalar\u0131n kendini ger\u00e7ekle\u015ftirme ve b\u00fcy\u00fcmeye do\u011fru y\u00f6neldi\u011finden s\u00f6z ediyor. Biliyoruz ki; e\u011fer i\u015fine kar\u0131\u015f\u0131lmazsa her organizma b\u00fcy\u00fcmek ve geli\u015fmek i\u00e7in kendini ayarlama yetene\u011fine sahip. Bir ihtiyac\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ile homeostatik denge bozuluyor, n\u00f6rovejetatif sistem uyar\u0131l\u0131yor, bir gerginlik ya\u015fan\u0131yor. Bu ihtiyac\u0131n fark edilip, \u00e7evreye y\u00f6nelerek giderilmesiyle organizma yeniden dengesine kavu\u015fuyor. Kimilerinin sordu\u011fu gibi; korktu\u011fumuz i\u00e7in mi kalp at\u0131\u015flar\u0131m\u0131z h\u0131zlan\u0131yor ya da kalp at\u0131\u015flar\u0131m\u0131z h\u0131zland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in mi korkuyoruz? Tavuk mu yumurtadan \u00e7\u0131k\u0131yor, yumurta m\u0131 tavuktan?<\/p>\n

V\u00fccudun bu \u015fekilde cevap vermesinin sebebinin eskiden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi sadece zihin veya sadece duygular olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131k biliyoruz. Beden ve zihin ayn\u0131 anda i\u015fbirli\u011fi yap\u0131yor. Biliyoruz ki; beden-zihin ya da zihinsel-bedensel ayr\u0131m\u0131 yapay bir ay\u0131r\u0131md\u0131r ve insano\u011flu bedensel- zihinsel b\u00f6l\u00fcnemez bir yap\u0131ya sahiptir. Bir insan susad\u0131ysa bu bedensel bir eksiklik olarak hissediliyor, bir duyum olu\u015fuyor, ayn\u0131 anda zihinde de tamamlay\u0131c\u0131 bir imaj ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor, mesela ki\u015finin g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde bir bardak su imaj\u0131 beliriyor. Ki\u015fi eksi\u011fi tamamlamaya y\u00f6neliyor, su i\u00e7iyor. Susuzluk giderildikten sonra bu eksiklik, duyumlar ve su imaj\u0131 hepsi birlikte yok oluyor. Bir\u00a0anksiyete ata\u011f\u0131; nefes alma zorlu\u011fu, nab\u0131z at\u0131\u015flar\u0131nda h\u0131zlanmayla, derin bir \u00fcz\u00fcnt\u00fc ise; kalp a\u011fr\u0131s\u0131 ve g\u00f6zlerin ya\u015farmas\u0131yla beraber ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bizler organizmam\u0131z\u0131n verdi\u011fi do\u011fal reaksiyonlar\u0131 ve ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 kabullenmeyerek; s\u0131kla\u015fan nefesimizden ve kalp \u00e7arp\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131zdan, g\u00f6\u011fs\u00fcm\u00fczdeki s\u0131k\u0131\u015fma hissi ve g\u00f6zya\u015flar\u0131m\u0131zdan kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n

Bir ihtiyac\u0131n hi\u00e7bir zaman bast\u0131r\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bast\u0131r\u0131lan\u0131n sadece bu ihtiyac\u0131n \u00e7e\u015fitli ifadeleri oldu\u011funu dikkate alm\u0131yoruz. Biz bir taraf\u0131 bast\u0131r\u0131p engellerken, kendili\u011fimizi ifade edi\u015fimizde, duru\u015fumuzda, hareketlerimizde, ses tonumuzda ya da bedenimizde ba\u015fka bir yerde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Art\u0131k biliyoruz ki; bir organizma bir uyaranla aktive edildikten sonra her hangi bir nedenle eyleme ge\u00e7ememi\u015fse bir t\u00fcrl\u00fc doyuma ula\u015fam\u0131yor, b\u00f6yle olunca fizyolojik s\u00fcre\u00e7ler de normale d\u00f6nemiyor. E\u011fer bu durum yinelenerek devam ederse fizyolojik de\u011fi\u015fikliklerin bir k\u0131sm\u0131 kal\u0131c\u0131 hale geliyor ve normale d\u00f6n\u00fc\u015f olmuyor.<\/p>\n

Perls, Hefferlein ve Goodmann,\u00a0\u201c\u00c7ocuklu\u011fumuzdan beri bedenimizdeki pek \u00e7ok duyumu \u00f6nemsememeyi, ciddiye almamay\u0131 \u00f6\u011freniriz.\u201d<\/em>\u00a0diyorlar. Bizi \u00fczen bir \u015fey varsa; a\u011flamak isterken kendimizi duygular\u0131n gidi\u015fat\u0131na b\u0131rakmak bize pek de uygun gelmiyorsa, kendimizden bekledi\u011fimiz \u015fey duygumuzu reddedip, onun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na izin vermemek oluyor, belki a\u011flam\u0131yor, g\u00f6zya\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 tutuyoruz, bununla beraber ortaya \u00e7\u0131kan di\u011fer fizyolojik de\u011fi\u015fiklikleri yok edemiyoruz. Biliyoruz ki kabul edilmeyip s\u00fcrekli g\u00f6rmezden gelinen, reddedilen ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z kar\u015f\u0131lanmak \u00fczere orada bekliyor. \u0130htiya\u00e7lar\u0131m\u0131za duyars\u0131zla\u015fmak ya da etkisiz yollarla kar\u015f\u0131lamaya \u00e7al\u0131\u015fmak onlar\u0131n yok olmas\u0131n\u0131 ya da doyurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 gibi bizim ahengimizi bozuyor ve sonunda bir rahats\u0131zl\u0131k tablosuyla kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Beden ve zihnin esas olarak i\u015fbirli\u011fi ve uyum i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan yap\u0131lard\u0131r. Terapi ise bu ayr\u0131lm\u0131\u015f ve kabullenilmemi\u015f par\u00e7alar\u0131 birle\u015ftirip, ki\u015finin reddetti\u011fi par\u00e7alar\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015fmesinin yeniden sa\u011flanaca\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 olmal\u0131d\u0131r. Beden dili; nab\u0131z at\u0131\u015f\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi, solunumda h\u0131zlanma, a\u011f\u0131zda kuruma, cildin so\u011fumas\u0131 ya da ani bir \u0131s\u0131 art\u0131\u015f\u0131, terleme, uyu\u015fmalar, donukluklar, ya da organlara \u00f6zg\u00fc \u015fikayetler gibi ortaya \u00e7\u0131kan fizyolojik de\u011fi\u015fikliklerin yan\u0131 s\u0131ra, bir ki\u015finin o anki \u00e7evresiyle ileti\u015fimde oldu\u011fu jest, mimik, hareket, davran\u0131\u015f, ses tonu, ifade gibi b\u00fct\u00fcn yollar\u0131 i\u00e7erir. Bedensel belirtiler s\u00f6zel olarak ki\u015finin iletti\u011finden \u00e7ok daha ciddi, dikkate de\u011fer ve hassas anlamlar ta\u015f\u0131yan duyumlard\u0131r. Simkin bu bedensel belirtileri\u00a0\u201cger\u00e7e\u011fin sinyalleri\u201d<\/em>\u00a0olarak adland\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Tekrarlayan bedensel \u015fikayetlerimiz konusunda, hekimimiz bize bunun ruhsal bir k\u00f6keni olabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorsa onun bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc di\u011fer tedavi \u00f6nerileri gibi dikkate almak, kendimize kar\u015f\u0131 olan \u00f6nemli sorumluluklar\u0131m\u0131zdand\u0131r. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireyler olabilmek i\u00e7in bedenimizi \u00f6nemsemek, ortaya \u00e7\u0131kan bedensel belirtilerimizin bizim i\u00e7in ne anlama geldi\u011fini ay\u0131rt etmeye \u00e7al\u0131\u015fmak, beden dilimizi, kendimizi ke\u015ffetmek; ger\u00e7e\u011fin sinyallerine hak etti\u011fi de\u011feri vermek b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u015eimdi l\u00fctfen kendinizi nas\u0131l tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131za ve bedensel \u015fikayetlerinize geri d\u00f6n\u00fcp bir kez de farkl\u0131 bir g\u00f6zle bak\u0131n, bedensel \u015fikayetinizi daha etrafl\u0131ca tan\u0131mlay\u0131n, bu \u015fikayetinizin sizde hangi duygular\u0131 uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n, duygular\u0131n\u0131zla d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizin ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131z\u0131n nas\u0131l bir uyum ya da uyumsuzluk i\u00e7inde oldu\u011funu g\u00f6zden ge\u00e7irerek bedensel \u015fikayetinizin sizin i\u00e7in tam da neyi ifade etti\u011fini ke\u015ffetmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Par\u00e7alar\u0131m\u0131zla b\u00fct\u00fcnle\u015fmenin, kendimizle iyi bir temas\u0131n; duyum, zihin, davran\u0131\u015flar ve d\u0131\u015f d\u00fcnya ile uyum sa\u011flayabilmenin bizlere sa\u011fl\u0131kl\u0131 olman\u0131n anahtar\u0131n\u0131 sunaca\u011f\u0131n\u0131 unutmay\u0131n.<\/p>\n

KAYNAK\u00c7A ve DAHA FAZLA B\u0130LG\u0130 \u0130\u00c7\u0130N<\/i><\/b><\/p>\n

    \n
  1. Brautigam, W. & Christian, P. (1978). Psikosomatik T\u0131p (\u00c7eviren; \u00d6zbek, A & Oda\u011f,C.) Ankara Yarg\u0131c\u0131o\u011flu Matbaas\u0131<\/i><\/li>\n
  2. Clarkson, P. (1991). Gestalt Counselling in Action. London: Sage Publications<\/i><\/li>\n
  3. Clarkson, P. & Mackewn, J. (1993). Fritz Perls. London: Sage Publications.<\/i><\/li>\n
  4. Da\u015f, C. (2006). B\u00fct\u00fcnle\u015fmek ve B\u00fcy\u00fcmek: Ge\u015ftalt Terapi Yakla\u015f\u0131m\u0131. Ankara: HYB Yay\u0131nc\u0131l\u0131k<\/i><\/li>\n
  5. Kepner. J.I. (1987). Body Process. San Francisco. Josey-Bass Publishers<\/i><\/li>\n
  6. Malfait.R. Wollants.G. (2005). The Body as a Guide Gestalt Journal of Australia and New Zealand\u00a0 6 (1)\u00a0 21-28.<\/i><\/li>\n
  7. Passons, W.R.(1975). Gestalt Approaches in Counseling. New York: Library of\u00a0Congress Catologging in Publication Data<\/i><\/li>\n
  8. Perls, F. S.\u00a0 (1969). TGestalt Therapy Verbatim. Lafayette Calif. Real People Press<\/i><\/li>\n
  9. Perls, F. (1973). The Gestalt Approach and Eye Witness to Therapy USA\u00a0 Science and Behaviour Books<\/i><\/li>\n
  10. Perls,F.S., Hefferlein,R.F.&Goodman,P. (1951\/1976) Gestalt Therapy; Excitement and Growth in the Human Personlity Great Britain: The Guernsey Press Co<\/i><\/li>\n
  11. Yontef, G. (1993). Awareness Dialogue and Process. Highland, NY: The Gestalt Journal Press\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/i><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Psikosomatik T\u0131p Alan\u0131na Bir Bak\u0131\u015f,\u00a0Ba\u015f A\u011fr\u0131m\u0131n Nedeni, Reddetti\u011fim Duygular\u0131m Olmas\u0131n? HAZIRLAYAN: DR. S. BA\u015eAK SOYLUO\u011eLU Kendinizi nas\u0131l tan\u0131mlars\u0131n\u0131z? Her \u015feye, her duruma haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olanlardan m\u0131s\u0131n\u0131z? Her g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcklenenlerden mi? Her \u015feyi i\u00e7ine atanlardan? \u0130\u00e7i yananlardan? Ne olursa olsun hi\u00e7 a\u011flamayanlardan? Hedefinden kesinlikle d\u00f6nmeyip, inatla direnenlerden mi? S\u00fcrekli bir \u015feylerle u\u011fra\u015fanlardan [\u2026] <\/p>\n

    <\/div>\n

    Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":8061,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-templates\/template-full-width.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-10690","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/10690","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10690"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/10690\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10691,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/10690\/revisions\/10691"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8061"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}