{"id":24567,"date":"2025-04-29T09:22:50","date_gmt":"2025-04-29T06:22:50","guid":{"rendered":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/en\/?p=24567"},"modified":"2025-04-29T20:01:11","modified_gmt":"2025-04-29T17:01:11","slug":"law-seminar-turkiyede-adli-amacli-dna-incelenmesinin-tarihi-tayfun-ozcelik-1230noon-april-29-2025-tr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/en\/law-seminar-turkiyede-adli-amacli-dna-incelenmesinin-tarihi-tayfun-ozcelik-1230noon-april-29-2025-tr\/","title":{"rendered":"LAW Seminar: &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;de Adli Ama\u00e7l\u0131 DNA \u0130ncelenmesinin Tarihi&#8221;, Tayfun \u00d6z\u00e7elik, 12:30Noon April 29 2025 (TR)"},"content":{"rendered":"<p>Bilkent \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen seminere kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131zdan memnuniyet duyar\u0131z.<\/p>\n<p>&#8220;T\u00fcrkiye&#8217;de Adli Ama\u00e7l\u0131 DNA \u0130ncelenmesinin Tarihi&#8221;<\/p>\n<p>Prof. Dr. Tayfun \u00d6z\u00e7elik<br \/>\nBilkent \u00dcniversitesi<br \/>\nFen Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 \/ Molek\u00fcler Biyoloji ve Genetik B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131<\/p>\n<p>29 Nisan 2025, Sal\u0131 \u2013 12:30-13:20<br \/>\nBilkent \u00dcniversitesi Merkez K\u00fct\u00fcphane Sanat Galerisi<\/p>\n<p>Etkinlik dili T\u00fcrk\u00e7edir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de ilk kez Prof. Dr. Tayfun \u00d6z\u00e7elik taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f olan adli ama\u00e7l\u0131 DNA incelemeleri ve DNA analizine dayal\u0131 kimliklendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n tarihsel s\u00fcreci ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla ele al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6zge\u00e7mi\u015f Lise: \u0130stanbul Kad\u0131k\u00f6y Anadolu Lisesi, 1979<br \/>\nT\u0131p Doktoru: \u0130stanbul \u00dcniversitesi 1986<br \/>\nT\u0131bbi Genetik Uzman\u0131: \u0130stanbul \u00dcniversitesi 1991<br \/>\nProfes\u00f6r \u00d6z\u00e7elik&#8217;in ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 insanlarda kal\u0131tsal hastal\u0131klara neden olan genlerin tan\u0131mlanmas\u0131 \u00fczerine odaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 30 y\u0131ld\u0131r Bilkent \u00dcniversitesi&#8217;nde g\u00f6rev yapmaktad\u0131r. Lise e\u011fitimini \u0130talya ve T\u00fcrkiye&#8217;de tamamlad\u0131ktan sonra \u0130stanbul, Cenevre, Londra, Oxford ve Yale \u00dcniversitelerinde t\u0131p e\u011fitimi alm\u0131\u015ft\u0131r. M\u00fcnih, Yale ve Stanford \u00dcniversitelerinde fizyoloji ve t\u0131bbi genetik alanlar\u0131nda uzmanl\u0131k ve doktora sonras\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. Prof. Dr. Uta Francke ile birlikte \u0130nsan Genom Projesi&#8217;ne kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda n\u00f6ronal anlat\u0131m\u0131 olan 40 geni insan ve fare kromozomlar\u0131na haritalam\u0131\u015ft\u0131r. Prader-Willi sendromu (PWS) ve Charchot-Marie-Tooth hastal\u0131\u011f\u0131na (CMT1A) neden olan SNRPN ve PMP22 genlerini bulmu\u015ftur. Cell, 1974-2024 y\u0131llar\u0131 aras\u0131n\u0131 i\u00e7eren son 50 y\u0131l\u0131n en \u00f6nemli bilimsel geli\u015fmelerini se\u00e7erken CMT1A hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n geninin bulunmas\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. SNRPN ve PMP22 genlerinin bulunu\u015fu Nature Genetics taraf\u0131ndan 1992 y\u0131l\u0131n\u0131n en \u00f6nemli bilimsel geli\u015fmeleri olarak se\u00e7ilmi\u015ftir. &#8220;Stanford Medicine: A Legacy of Innovation&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 kurumsal tarih\u00e7ede ve t\u0131p fak\u00fcltesi giri\u015finde &#8220;Discovery Walk&#8221; isimli promenadda granit \u00fczerine i\u015flenmi\u015f olarak yer almaktad\u0131r. T\u00fcrkiye&#8217;ye d\u00f6nd\u00fckten sonra DNA analizine dayanan ilk kimliklendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 \u0130stanbul \u00dcniversitesi&#8217;nde Prof. Dr. Sevim B\u00fcy\u00fckdevrim ile ve Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 Adli T\u0131p Kurumu&#8217;nun referans merkezi olarak ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Bilkent \u00dcniversitesine kat\u0131ld\u0131ktan sonra ailesel l\u00f6semilerle ilgili ilk genlerden biri olan MLH1 eksikli\u011fini tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu bilgi klasik ders kitaplar\u0131na ge\u00e7mi\u015ftir. \u0130nsanlarda el-ayak \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcme ile ili\u015fkili quadrupedal locomotion (\u00dcner Tan sendromu) genlerini (VLDLR, ATP8A2, WDR81) tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Kompleks kal\u0131t\u0131m g\u00f6steren hastal\u0131klara neden olan genleri tan\u0131mlamak i\u00e7in &#8220;reverse phenotyping&#8221; olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 y\u00f6ntemi geli\u015ftirmi\u015f ve bunu kullanarak gecikmi\u015f uyku faz\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131 ve dikkat eksikli\u011fi\/hiperaktivite sendromunun CRY1 gen m\u00fctasyonlar\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetmi\u015ftir. Bu ara\u015ft\u0131rma Cell taraf\u0131ndan 2017 y\u0131l\u0131n\u0131n en \u00f6nemli bilimsel geli\u015fmeleri aras\u0131nda g\u00f6sterilmi\u015ftir. PWS, kompleks hastal\u0131klar\u0131n genlerinin bulunmas\u0131 ve Turkish Variome ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 nedeniyle American Society of Human Genetics (ASHG) taraf\u0131ndan 2023 y\u0131l\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnce lideri se\u00e7ilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yine ASHG taraf\u0131ndan ve CMT1A \u00fczerinde y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ara\u015ft\u0131rmalar molek\u00fcler ve genetik t\u0131p alan\u0131nda son 75 y\u0131l\u0131n en \u00f6nemli 6 bilimsel geli\u015fmesinden biri olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bulu\u015flar, 1950&#8217;li y\u0131llarda geli\u015ftirilen karyotipleme ve tek gen hastal\u0131klar\u0131n\u0131n molek\u00fcler temellerinin ilk kez ortaya konmas\u0131; 1980&#8217;li y\u0131llarda ortaya \u00e7\u0131kan pozisyonel klonlama; 1990 \u2013 2000&#8217;li y\u0131llarda ke\u015ffedilen CNV ve CMT1A geninin bulunmas\u0131; 2005 y\u0131l\u0131ndan ba\u015flamak \u00fczere genom boyu ili\u015fkilendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131-GWAS; ve 2010&#8217;lardan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelen d\u00f6nemi i\u00e7eren exom dizilemesi olarak belirlenmi\u015ftir. PWS ve CMT1A ile ili\u015fkili genler &#8220;Nelson Textbook of Pediatrics&#8221;, &#8220;Harrison Textbook of Internal Medicine&#8221;, &#8220;Goldman-Cecil Medicine&#8221;, &#8220;Merritt&#8217;s Neurology&#8221;, &#8220;Bradley and Daroff&#8217;s Neurology in Clinical Practice&#8221; gibi klasik ders kitaplar\u0131nda yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. &#8220;Thompson &amp; Thompson Genetics and Genomics in Medicine&#8221; kitab\u0131n\u0131n 2024 bask\u0131s\u0131na eklenen yeni bir b\u00f6l\u00fcmde (chapter 8) i\u015flenmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde PWS ve CMT1A hastal\u0131klar\u0131ndan etkilenen y\u00fczbinlerce insan\u0131n tan\u0131s\u0131 gold standard olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lan SNRPN ve PMP22 gen incelemesi ile yap\u0131lmaktad\u0131r. ASHG&#8217;nin Bilimsel Program Komitesi \u00fcyesi, European Society of Human Genetics&#8217;in Y\u00f6netim Kurulu \u00fcyesi ve E\u011fitim Komitesi ba\u015fkan\u0131, T\u0131bbi Genetik Derne\u011fi-T\u00fcrkiye&#8217;nin Ba\u015fkan\u0131, International Federation of Human Genetics Societies T\u00fcrkiye temsilcisi olarak g\u00f6rev yapm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6\u011frencileri Rockefeller, Chicago, Washington, M\u00fcnih, \u0130stanbul, Ko\u00e7, Sabanc\u0131, Hacettepe, Dokuz Eyl\u00fcl, Uluda\u011f, Ac\u0131badem \u00dcniversiteleri, MD Anderson Cancer Center, Icahn School of Medicine at Mount Sinai gibi yurt i\u00e7i ve yurt d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6nde gelen kurumlarda ba\u011f\u0131ms\u0131z ara\u015ft\u0131rmac\u0131, grup lideri, b\u00f6l\u00fcm ba\u015fkan\u0131 olarak akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmektedirler. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Avrupa Birli\u011fi, NIH (National Institutes of Health), WHO (World Health Organization), TWAS (The World Academy of Sciences), HHMI (Howard Hughes Medical Institute), Leducq Foundation ve T\u00dcB\u0130TAK (T\u00fcrkiye Bilimsel ve Teknolojik Ara\u015ft\u0131rma Kurumu) taraf\u0131ndan desteklenmi\u015ftir. Halen Rockefeller, Harvard, Cambridge, McGill \u00dcniversiteleri ve Mount Sinai T\u0131p Merkezi ile ortak ara\u015ft\u0131rma projeleri y\u00fcr\u00fctmektedir. T\u00dcBA (T\u00fcrkiye Bilimler Akademisi) \u00fcyesi ve 2012 y\u0131l\u0131 T\u00dcB\u0130TAK Bilim \u00d6d\u00fcl\u00fc sahibidir.<\/p>\n<p>Profes\u00f6r \u00d6z\u00e7elik e\u015fi \u0130clal \u00d6z\u00e7elik ile birlikte genom sanat\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmaktad\u0131r. Klasik Osmanl\u0131 ve T\u00fcrk sanat\u0131 motifleri ile genetik alan\u0131nda meydana gelen kavramsal geli\u015fmeleri yorumlad\u0131klar\u0131 eserler klasik ders kitab\u0131 &#8220;Concepts of Genetics&#8221;in kapa\u011f\u0131, Nature Genetics dergisinde d\u00f6rt kez kapak sanat\u0131 (cover art) olarak se\u00e7ilmi\u015ftir. Eserleri bilim-sanat etkile\u015fimini ele alan ba\u015f makalelerde betimlenmi\u015ftir. Genomda epigenetik de\u011fi\u015fiklikleri hali\u00e7 girdab\u0131 (helezoni tu\u011frake\u015f) motifi ile birlikte yorumlayan krizantem n\u00fckleozomlar\u0131 The Metropolitan Museum of Art koleksiyonuna dahil edilmi\u015ftir. Ankara Olgunla\u015fma Enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan seri \u00fcretimi yap\u0131lan bu eser The Met Store&#8217;da yerini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilkent \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen seminere kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131zdan memnuniyet duyar\u0131z. &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;de Adli Ama\u00e7l\u0131 DNA \u0130ncelenmesinin Tarihi&#8221; Prof. Dr. Tayfun \u00d6z\u00e7elik Bilkent \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 \/ Molek\u00fcler Biyoloji ve Genetik B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 29 Nisan 2025, Sal\u0131 \u2013 12:30-13:20 Bilkent \u00dcniversitesi Merkez K\u00fct\u00fcphane Sanat Galerisi Etkinlik dili T\u00fcrk\u00e7edir. T\u00fcrkiye&#8217;de ilk kez [\u2026] <\/p>\n<div class=\"clear\"><\/div>\n<p><a class=\"more_link clearfix\" href=\"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/en\/law-seminar-turkiyede-adli-amacli-dna-incelenmesinin-tarihi-tayfun-ozcelik-1230noon-april-29-2025-tr\/\" rel=\"nofollow\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-24567","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-oldposts"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24567","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24567"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24567\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24568,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24567\/revisions\/24568"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24567"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24567"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/w3.bilkent.edu.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24567"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}